31.12.2021

MAGAZYNSZUM.PL: TOP 2021

Redakcja
„Objęcie Zachęty”, 16.12.2021, Warszawa, fot. Jakub Celej
MAGAZYNSZUM.PL: TOP 2021
„Objęcie Zachęty”, 16.12.2021, Warszawa, fot. Jakub Celej

Miniony właśnie rok nie należał – znowu – do najlżejszych. Pandemia, pogłębiająca się kontrrewolucja kulturalna, podziały społeczne, kryzys na granicy, sytuacja polityczna w Białorusi – wszystko to sprawiało, że w roku 2021 królowała sztuka zaangażowana, czule i czujnie reagująca na kolejne zmiany, kryzysy i przesilenia. Ale nie tylko – w sumie to był obfity rok; działo się dużo i działo się dobrze, w całej Polsce. Można powiedzieć, że to byłby świetny rok – gdyby nie był tak beznadziejny.

Ten paradoks widać także w „Szumie”. W wydaniach drukowanych zamieściliśmy cztery przekrojowe analizy pod wspólnym szyldem „10/20” – to nasza próba podsumowania dekady, jej zrozumienia i wstępnego sproblematyzowania. W ramach tego cyklu Aleksy Wójtowicz próbował zdiagnozować kondycję nowego pokolenia artystycznego, którego wrażliwość kształtowała się w obliczu narastającego zwrotu konserwatywnego. Ponadto wspólnymi siłami przygotowaliśmy dla was redakcyjny wybór najważniejszych wystaw dekady, a Wiktoria Kozioł opublikowała szeroko komentowaną analizę środowiska konserwatywnego. Cykl zamyka tekst Jakuba Dąbrowskiego Wolność sztuki 2010–2020 albo o kulminacji wielkiej smuty, uzmysławiający, że opresja obecnie doświadczana przez artystki i artystów nie jest dziełem tylko jednej formacji politycznej i zaczęła się przed 2015 rokiem.

Poza tym opublikowaliśmy blisko 50 recenzji oraz kilkadziesiąt pogłębionych omówień wystaw, a także wywiadów, sylwetek (oraz prac) najciekawszych artystów i artystów, w końcu zjawisk z regionu w dziale „Blok”. Jedyna chyba krytyczna recenzja Kierunku zwiedzania Marcina Wichy (ale za to pióra prof. Marii Poprzęckiej), Czyste białe dłonie. Wstęp do dyskusji o dekolonizacji polskich muzeów Doroty Jagody Michalskiej, artykuły o plenerach krytycznych Marcina Polaka (Sokołowsko) i Anny Ptak (Opolno 2071) – to tylko kilka z ważnych dla nas tekstów z roku 2021. Okładkę pierwszego zeszłorocznego numeru zdobi zdjęcie Archiwum Protestów Publicznych, numeru ostatniego – obraz Marcina Maciejowskiego Strajk (za fb Ogólnopolski Strajk Kobiet). Cóż, taki mamy klimat.

W internecie też nie próżnowaliśmy. Tu – poza recenzjami, wywiadami, codwutygodniową audycją „Godzina Szumu” (na falach Radia Kapitał) i materiałami wizualnymi – szczególnie ważne były dla nas materiały dotyczące kontrowersji wokół Artystycznej Podróży Hestii oraz zmiany na fotelu dyrektorskim w Zachęcie. Statystyki pokazują, że były to teksty ważne również dla naszych czytelników i czytelniczek. Które jeszcze? Poniżej przedstawiamy coroczne zestawienie tekstów, które czytałyście i czytaliście najchętniej. Jak zwykle nie braliśmy pod uwagę rankingów, podsumowań, materiałów nadesłanych, zapowiedzi wystaw („Na Dobry Początek), materiałów wizualnych („Do Zobaczenia”), listów do redakcji i działu „News”, który – jako że niestety żyjemy w ciekawych czasach – był czytany bardzo chętnie. Uwzględniamy natomiast trzy „long reads” i trzy teksty z 2020 roku, do których wracaliście najchętniej.

Statystyki w kulturze znaczą niewiele – najchętniej czytane teksty to przecież nie tylko te najbardziej wartościowe. Z pewnością jednak mówią coś o czasach, w których jesteśmy zanurzeni. Dziękujemy za współpracę wszystkim czytelniczkom i czytelnikom, autorom i autorkom w roku 2021. Do napisania i przeczytania w 2022!

Krytyka, top 2021:

15. Aleksy Wójtowicz, Boomerska wystawa klasy B. „Wzgórza mają oczy” w HOS gallery

14. Jaś Kapela, Artystka do spraw niemożliwych. Joanna Rajkowska w Zachęcie

13. Aleksy Wójtowicz, Nadal ten sam samolot i nadal ta sama mgła. ADU, Smoleńsk i silne obrazy

12. Aleksy Wójtowicz, Wycieczka przez głębokie gardło serca. „Ciotka Kena” w lokal_30

11. Karolina Plinta, Rysa na suficie. „Jej Magnificencja Rektora” Iwony Demko w Galerii Sztuki Wozownia

10. Jakub Banasiak, Mafia bardzo projektowa. Głos w sprawie „Projektu” Anny Sudoł

9. Aleksy Wójtowicz, Wysypisko wrażeń sennych. „W te dni zgiełkliwe, płomienne i oszałamiające, przenoszę się myślą” w Fundacji Stefana Gierowskiego

8. Wojciech Szymański, Malownicze zawłaszczenie. „Wołają na mnie Cygan, choć tak się nie nazywam” w Gdańskiej Galerii Miejskiej

7. Ada Karczmarczyk, Druga Wielka Odpowiedź Dziennikarzom i Krytykom

6. Agata Pyzik, Bezzębne festiwale fotografii. Krakowska neutralność i łódzka przewidywalność (z nutką seksizmu)

5. Aleksy Wójtowicz, Nie twórz nowego nadaremno. 19. i 20. edycja Artystycznej Podróży Hestii

4. „To był bardzo trudny czas”. Artystyczna Podróż Hestii jako symptom kryzysu mecenatu korporacyjnego

3. Karolina Plinta, Agata Pyzik, Wizja zera niepokoju. Warsaw Gallery Weekend 2021

2. Co robić? Janusz Janowski w Zachęcie

1. Piotr Policht, Prawicowe dzielenie postrzegalnego. Ludwika Ogorzelec w CSW Zamek Ujazdowski

 

Rozmowy, top 2021:

15. Jakub Knera, Wychodzę z siebie. Rozmowa z Wojciechem Kucharczykiem

14. Ewa Dyszlewicz, Amazon nie zostanie mecenasem mojego projektu. Rozmowa z Tytusem Szabelskim

13. Jakub Banasiak, Taniec właściwy, taniec towarzyski. Rozmowa z Pawłem Althamerem i Przemysławem Mateckim

12. Bogna Stefańska, Artystki muszą zabierać głos. Rozmowa z twórczyniami Secondary Archive

11. Stach Szabłowski, Małpioczłekokształtność, czyli polskie malarstwo historyczne. Rozmowa z Pawłem Althamerem

10. Katarzyna Oczkowska, Nie boimy się eksperymentu. Rozmowa z Markiem Świcą

9. Tomek Pawłowski Jarmołajew, Nawet abstrakcja zaczyna przemawiać polityką. Rozmowa z Izą Tarasewicz

8. Joanna Ruszczyk, Nawet modelki mają sraczkę. Rozmowa z Katyą Shadkovską

7. Dorota Jarecka, Pierwszy mężczyzna. Dorota Jarecka specjalnie dla „Szumu”

6. Ola Berłożecka, Plakaty Barbary Kruger zrywano ze ścian niczym zdobycze. Rozmowa z Miladą Ślizińską

5. Jakub Banasiak, Ukryta droga wyjścia z polskiego piekła. Rozmowa z Jackiem Poniedziałkiem

4. Jakub Knera, Troszkę sobie pospaliśmy. Rozmowa z Bogną Burską

3. Janek Owczarek, Dziękczynne piosenki. Rozmowa z Wojciechem Bąkowskim

2. Jonna Ruszczyk, Jestem w stanie z nimi żyć. Rozmowa z Agatą Słowak

1. Jakub Banasiak, Przekleństwo niepamięci. Rozmowa z Wilhelmem Sasnalem i Adamem Szymczykiem

 

Long Reads, top 2021:

3. Ola Berłożecka, Plakaty Barbary Kruger zrywano ze ścian niczym zdobycze. Rozmowa z Miladą Ślizińską

2. Jakub Banasiak, Przekleństwo niepamięci. Rozmowa z Wilhelmem Sasnalem i Adamem Szymczykiem

1. Janek Owczarek, Dziękczynne piosenki. Rozmowa z Wojciechem Bąkowskim

 

Top 2020 w 2021:

3. Karolina Plinta, Choreografia twarzy i obrzydliwe ciało. Rozmowa z Ramoną Nagabczyńską

2. Zofia Krawiec, Jesteśmy wnuczkami czarownic, których nie zdołaliście spalić

1. Tomek Pawłowski Jarmołajew i Ewa Tatar, Praca seksualna to po prostu praca. Rozmowa z Aleksandrą Kluczyk

NEWSLETTER

Co piątek w Twojej skrzynce!


Stopka

Indeks

Zobacz też