26.11.2014

„Państwo” Michała Slezkina w BWA Zielona Góra

„Państwo” Michała Slezkina w BWA Zielona Góra
Michał Slezkin, Tęcza

Michał Slezkin, Tęcza

Michał Slezkin, Tęcza

Michał Slezkin, Tęcza

Tuż po II wojnie światowej, w trakcie systematycznej sowietyzacji Polski, grupa nastolatków, uczniów gimnazjum Batorego w Warszawie, rozpoczęła intrygę polityczną na zaskakująco dużą skalę. Proszę sobie wyobrazić, że podczas towarzyskiego spotkania w niewielkim mieszkaniu komunalnym odbywa się oficjalna wizyta dyplomatyczna na najwyższym szczeblu – ląduje miniaturowy samolot, notable witają gości z należną im pompą, dziennikarze wirują po płycie lotniska, rejestrując wydarzenie wagi państwowej…

Michał Slezkin, Flaga

Michał Slezkin, Flaga

Michał Slezkin, Negocjacje

Michał Slezkin, Negocjacje

Tak rozpoczynał się jeden z „rytuałów” gry w państwa, zainicjowanej przez Bohdana Slezkina. Zabawa ta polegała na tworzeniu fikcyjnych bytów politycznych i rozgrywaniu oficjalnych oraz nieoficjalnych relacji między nimi. Slezkin (później grafik, miniaturzysta, znawca barwy i broni) stworzył monarchię parlamentarną Imperium Odrobinii, a jego koledzy – Jerzy Siewierski (później poczytny autor kryminałów, badacz masonerii) socjaldemokratyczne Cesarstwo Niam Niamu, Leszek Szymański (później współtwórca magazynu „Współczesność”, uczeń guru Swami Śiwanandy, protestancki misjonarz wśród Papuasów, detektyw zaangażowany w proces Mansona) dyktaturę komunistyczną Zjednoczone Materialistyczne Republiki Socjalistyczne, a Tadeusz Strumff (później dziennikarz, autor reportaży z Chin, twórca hasła „Polak potrafi”) proklamował Rzeczpospolitą Polską, nawiązującą do przedwojennej sanacji.

Michał Slezkin, Powrót do domu

Michał Slezkin, Powrót do domu

Chłopięca zabawa Bohdana Slezkina i jego kolegów okazała się czymś więcej niż tylko sezonową atrakcją. Od małych wojen, inspirowanych przygodami na ruinach zburzonej Warszawy, gra ewoluowała do roli wyszukanej ucieczki intelektualnej, która w różnych składach osobowych toczyła się do początku lat 80. (balansując co jakiś czas na granicy podejrzeń o wykorzystywanie gry w celach szpiegowskich). Około 1971/72 Bohdan Slezkin i Jerzy Siewierski powrócili po raz ostatni do gry w państwa, by wprowadzić do niej swoich synów, Michała Slezkina i Wojciecha Siewierskiego. Zabawa zyskała przez to wymiar wielopokoleniowy; synowie byli animowani przez ojców, odgrywając skomplikowaną historię w czasie rzeczywistym.

Michał Slezkin, Śmierć Florence Taar pisarki kryminałów

Michał Slezkin, Śmierć Florence Taar pisarki kryminałów

Michał Slazkin, Uchodźcy

Michał Slezkin, Uchodźcy

Obok oficjalnej polityki zagranicznej – wizyt i rewizyt państwowych, wymiany not dyplomatycznych, skomplikowanych kampanii wojennych – prowokowano wydarzenia za pomocą metod mniej dyplomatycznych: przy wykorzystaniu dywersji ideologicznej i politycznej, wojen psychologicznych i wypróbowanych wówczas technik sterowania społecznego. Szantaż, dezinformacja, porwania, sfingowane wypadki były na porządku dziennym w grze w państwa – używając do swych celów siatki szpiegów, ludzi półświatka, manipulując doniesieniami prasowymi, przywódcy dążyli do powiększania terytoriów jak i opanowania umysłów za pośrednictwem ideologii. Świadectwem tej działalności jest zbiór dokumentów archiwalnych, będących uniwersalną parodią oficjalnej polityki.

Michał Slezkin, Zasadzka

Michał Slezkin, Zasadzka

Michał Slezkin, Visit

Michał Slezkin, Visit

Michał Slezkin, Wydarzenie medialne

Michał Slezkin, Wydarzenie medialne

„Gra w państwa” to przede wszystkim wykonawcy i uczestnicy rytuałów oraz zakulisowych intryg – ręcznie malowane, a później także wykonane w technice fotomontażu papierowe miniaturki o ustalonych tożsamościach, profesjach i noszące w wielu przypadkach analogie do żyjących osób, które zachwycają precyzją detalu, bogactwem odniesień i wizualnym poczuciem humoru, oddając jednocześnie panoramę popularnej kultury wizualnej PRL.

Po śmierci ojca, Michał Slezkin stał się głównym depozytariuszem „gry w państwa‟. Począwszy od 2008 roku postanowił nadać jej nowy wymiar, rozbudowując archiwum o zaprojektowane przez siebie elementy. Wykorzystując potencjał zawarty w podstawowych rytuałach zabawy – wizycie oficjalnej, konflikcie zbrojnym czy też aktach dywersji, Slezkin prowadzi swoistą grę z archiwum i jednocześnie dialog z ojcem, dodając do niego własny komentarz oraz uzupełniając go głosem zaproszonych przez siebie specjalistów zafascynowanych kreacyjnymi i historycznymi aspektami gry w państwa.

Michał Slezkin, Wydarzenie medialne

Michał Slezkin, Wydarzenie medialne

Centrum zielonogórskiej ekspozycji Michała Slezkina stanowi stół, który jest przeskalowaną wariacją na temat kabinetów używanych w XIX wieku do taktycznych symulacji wojennych (Kriegsspiel). Panoramiczne ujęcie głównych rytuałów oryginalnej gry w państwa, płynnie łączy się tutaj z kompozycyjną grą na motywach, materiałami poszczególnych „pól‟ akcji, kreatywną fikcją „współczesnych‟ figurek oraz scenografii, jak także wzajemnie przenikającymi się kontrybucjami zaproszonych gości – Zosi Dzierżawskiej i Moniki Powalisz, Szymona Rogińskiego oraz Pawła Althamera. Detektywistyczne ujęcie Slezkina prowadzi widza poprzez grę w państwa, łącząc uniwersalny przekaz zabawy – który dziś w doskonały sposób mogłyby zilustrować polityczne rozgrywki i mistyfikacje wojen zastępczych na Ukrainie czy Syrii – z bardzo osobistą, autobiograficzną wypowiedzią, która przenosi pamięć o ojcu i jego wynalazku w kolejny wymiar.

Michał Slezkin, Państwo, widok na wystawę

Michał Slezkin, Państwo, widok na wystawę

Michał Slezkin, Państwo, widok na wystawę

Michał Slezkin, Państwo, widok na wystawę

Michał Slezkin, Państwo, widok na wystawę

Michał Slezkin, Państwo, widok na wystawę

NEWSLETTER

Co piątek w Twojej skrzynce!


Stopka

ArtystaMichał Slezkin, Zosia Dzierżawska, Monika Powalisz, Szymon Rogiński, Paweł Althamer
WystawaPaństwo
MiejsceBWA Zielona Góra
Czas trwania14.11-07.12.2014
KuratorKrzysztof Gutfrański
Strona internetowabwazg.pl
Indeks

Zobacz też