„Kształty pierwsze” Jarka Jeschke w BWA Zielona Góra

„Kształty pierwsze” to pojęcie zaczerpnięte od badacza spontanicznej dziecięcej twórczości Arno Sterna. Opisuje on jeden z etapów w procesie rozwojowym dziecka – stan przed świadomym malowaniem, któremu towarzyszy satysfakcja dziecka z umiejętności powtarzania wybranych gestów. Przyglądając się aktywności najmłodszych badacz zauważył regularność następujących po sobie ruchów i form plastycznych. Skłoniło to Jarka Jeschke do namalowania cyklu prac inspirowanego twórczością syna Jeremiego. Spędzając z nim czas uważnie obserwował pierwsze kreślone przez dziecko ślady. Abstrakcyjne barwne obrazy głowonogów, robotów i kolorowe kamienie to świat, który otworzył się na nowo przed doświadczonym malarzem i pedagogiem.

Widok wystawy Jarek Jeschke „Kształty pierwsze”, fot. Karolina Spiak/BWA Zielona Góra

Widok wystawy Jarek Jeschke „Kształty pierwsze”, fot. Karolina Spiak/BWA Zielona Góra

„Mama i tata. Portret psychologiczny rodziców wg Jeremiego lat 3” z cyklu „Kształty pierwsze”, 2023, olej na płótnie lnianym, 40 × 50 cm, wystawa: Jarek Jeschke „Kształty pierwsze”, fot. Karolina Spiak/BWA Zielona Góra

„Kompozycja otwarta z zielenią, czerwienią i różem” z cyklu „Kształty pierwsze”, 2024, olej na płótnie lnianym, 115 × 140 cm, wystawa: Jarek Jeschke „Kształty pierwsze”, fot. Karolina Spiak/BWA Zielona Góra

„Puść to” z cyklu „Kształty pierwsze”, 2025, olej na pótnie lnianym, 130 × 160 cm, wystawa: Jarek Jeschke „Kształty pierwsze”, fot. Karolina Spiak/BWA Zielona Góra

„Kompozycja z kamieniem 2” z cyklu „Kształty pierwsze”, 2022, olej, farba do szkła na płótnie bawełnianym, 24 × 30 cm. Obraz w kolekcji Instytutu Sztuk Wizualnych Uniwersytetu Zielonogórskiego, wystawa: Jarek Jeschke „Kształty pierwsze”, fot. Karolina Spiak/BWA Zielona Góra

Nowe obrazy Jeschke zaskakują rozwiązaniami kolorystycznymi, nietypowymi dla artysty, poruszającego się wcześniej w tonach ciemnej zieleni, szarości i czerni. Twórczość syna zachęciła artystę, by sięgnąć po dotychczas nieobecne w jego obrazach zestawienia barwne – fiolety, żółcienie, róż. Malarz oddziałuje na percepcje odbiorcy poprzez napięcia, które tworzą sąsiadujące kolory, eksperymentuje z doświadczeniami optycznymi takimi jak kontrasty równoczesne. Jednocześnie pozostaje wierny czerni powtarzając motyw dziury – kamienia, który oddaje stan emocjonalnej pustki towarzyszący wyobcowaniu powodowanego opieką nad dzieckiem.

Na wystawie zauważalne są także pozamalarskie interwencje artysty na obrazach – od spodu płótna autor montuje świetlówki, badając jak światło wpływa na postrzeganie barw w kontekście przestrzeni, w której się znajduje. Zszywa większe „dziury” w obrazach, wypełniając je kolorową włóczką. Jeschke eksperymentuje z technologią malarstwa – stosując naprzemiennie farby do szkła, chlorokauczuk, farby fluorescencyjne. Rozlewa plamę manipulując płaszczyzną obrazu, przekładając dziecięcą zabawę na język malarski, a uzyskane na pozór naiwne kształty, są wynikiem prowadzonych przez artystę rzetelnych badań w obszarze sztuk wizualnych.

„Kompozycja z różami, czerwienią i zielenią” z cyklu „Kształty pierwsze”, 2024, olej na płótnie bawełnianym, 50 × 60 cm, wystawa: Jarek Jeschke „Kształty pierwsze”, fot. Karolina Spiak/BWA Zielona Góra

„Kompozycja otwarta z zielenią, błękitem i czerwienią” z cyklu Kształty pierwsze, 2024, olej na płótnie bawełnianym, 50 × 60 cm. Obraz w kolekcji Marka Szołtysika, wystawa: Jarek Jeschke „Kształty pierwsze”, fot. Karolina Spiak/BWA Zielona Góra

„Kamienie” z cyklu „Kształty pierwsze”, 2026, olej na papierze, 23 × 25 × 10 cm, wystawa: Jarek Jeschke „Kształty pierwsze”, fot. Karolina Spiak/BWA Zielona Góra

„Kamienie” z cyklu Kształty pierwsze, 2026, olej na papierze, 24 × 26 × 10 cm, wystawa: Jarek Jeschke „Kształty pierwsze”, fot. Karolina Spiak/BWA Zielona Góra

„Harmonia z fioletem i czerwienią”, z cyklu „Kształty pierwsze”, 2025, olej, światło led i akryl na płótnie lnianym, 115 × 140 cm, wystawa: Jarek Jeschke „Kształty pierwsze”, fot. Karolina Spiak/BWA Zielona Góra

„Kompozycja z kamieniem i czerwienią” z cyklu „Kształty pierwsze”, 2026, olej i akryl na płótnie bawełnianym, 50 × 60 cm, wystawa: Jarek Jeschke „Kształty pierwsze”, fot. Karolina Spiak/BWA Zielona Góra

Widok wystawy Jarek Jeschke „Kształty pierwsze”, fot. Karolina Spiak/BWA Zielona Góra

Widok wystawy Jarek Jeschke „Kształty pierwsze”, fot. Karolina Spiak/BWA Zielona Góra

„Ślad dziecka nie jest nośnikiem żadnego komunikatu i nie jest adresowany do odbiorcy jak w przypadku dzieła artysty, nie mieści się on wiec w ramach sztuki”¹¹ Arno Stern, Odkrywanie śladu. Czym jest zabawa malarska, Gliwice 2016, s. 16. ↩︎ – pisał Arno Stern. Na wystawie nie pokazujemy prac Jeremiego, gdyż interesuje nas gest ojca wobec syna – przeskalowanie jego rysunków, tłumaczenie języka obrazkowego na język malarski, zaproszenie dziecięcej zabawy do świata sztuki. W przestrzeni ekspozycji ukryty jest jednak jeden rysunek Jeremiego szczególnie ważny dla Jarka – tak jak rodzice z dumą wieszają obrazki dziecka na lodówce, tak ten wisi w sąsiedztwie obrazów ojca.