SZUM
SZUM Wspieraj nas!
  • Działy
    • News
    • Krytyka
    • Rozmowy
    • Do zobaczenia
    • Na dobry początek
    • Eseje
    • Kwartalnik
    • Patronite
  • Archiwum
  • Podcast
  • Redakcja
  • Stawki
  • Sklep
Piszemy o sztuce z całej Polski. Komentujemy najważniejsze wydarzenia, dowartościowujemy marginesy, dajemy głos osobom twórczym i specjalistom. Pomóż nam w robieniu SZUMU.
Wspieraj nas!
Newsletter Szumu
co piątek w Twojej skrzynce!
NR 46/2025 Na Dobry Początek 17.11.2025 10 min

17-23 listopada

Redakcja
udostępnij — facebook   twitter/x   link
pobierz .pdf
Martyna Czech, OFF-LINE PAINT-THINK, 2025

Berlin

Na 22 listopada w galerii Persons Projects planowana jest premiera książki Zofia Kulik Works (wyd. Thames & Hudson) Album zawiera ponad 500 ilustracji oraz teksty dziesięciu kuratorów i historyków sztuki, m.in. Hansa Ulricha Obrista i Angeli Dimitrakaki. Towarzyszyć mu będzie wystawa Written in Her Own Hand, ukazująca ewolucję artystycznej niezależności Kulik — od wspólnych projektów z Przemysławem Kwiek (KwieKulik) po monumentalne autoportrety.

Białystok

22 listopada 2025 r. w Klubie Kaktus w Białymstoku odbędzie się finał cyklu Witaj w klubie 2. W godzinach 12:00–20:00 przestrzeń przy ul. Słonecznikowej 19 wypełni się sztuką tworzoną przez m.in. Marcela Brańskiego, Kolektyw Grupa B, Klaudię Kułak, Indigo Tur i innych artystów. Muzyczną oprawę zapewni duet Rytmy Movement. Organizatorzy zapowiadają liczne atrakcje i niespodzianki, a szczegółowy program pojawi się wkrótce.

Gdańsk

W gdańskiej dzielnicy Aniołki odbędzie się tegoroczna edycja festiwalu Narracje, przygotowana przez Maję Murawską i Karolinę Połom. Kuratorki proponują doświadczenie oparte na pamięci miejsca – rodzinnej, sąsiedzkiej i społecznej – oraz na historii tej części miasta. Festiwalowe realizacje wykorzystują praktyki oparte na pracy z ciałem, dotykiem, współodczuwaniem i estetyce traumy, tworząc przestrzeń do przepracowania bolesnych tematów i budowania empatii. Narracje rozwijane są we współpracy z lokalną społecznością i osobami działającymi na rzecz dzielnicy, podkreślając znaczenie zrównoważonego rozwoju i wspólnego odkrywania warstw pamięci zapisanych w architekturze i codzienności Aniołków.

Gorzów Wielkopolski

21 listopada w Miejskim Ośrodku Sztuki w Gorzowie otworzy się wystawa Jednostki chorobowe Martyny Czech. Artystka w swoich najnowszych obrazach eksploruje doświadczenia związane z chorobą – od udręki i psychozy po próbę adaptacji do nowej rzeczywistości. Jej prace charakteryzuje gęsta, przetworzona materia malarska, przywołująca silne emocje: od wstydu i bólu po odrzucenie i rozpacz. Czech nie skupia się na detalu, lecz na procesie emocjonalnym – choroba u niej jest uniwersalna, niezależna od osoby chorej.

Kraków

Ośrodek Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka zaprasza w środę (19 listopada) na performance Zbigniewa Warpechowskiego Śmietnik filozoficzny towarzyszący wystawie „Kantor. Terapia widzeń”. Wydarzenie to stanie się performatywnym komentarzem do nowej ekspozycji, podkreślając kalejdoskopowy charakter konstelacji tematycznych zaprezentowanych na wystawie. Artysta sięga po język Kantora, transformując go w narzędzie refleksji nad tożsamością, pamięcią i traumą współczesności. „Śmietnik filozoficzny” ma prowokować do konfrontacji z tym, co zaniedbane, niechciane lub wypierane w naszym codziennym postrzeganiu. Dzięki połączeniu działań performatywnych z obiektami i archiwaliami Kantora, publiczność zostanie zaproszona do aktywnego uczestnictwa w procesie „terapii widzeń”.

Lublin

21 listopada (piątek) w Galerii Labirynt w Lublinie otworzy się wystawa Nikodema Szymury (Nie)widzialne – obecne. Na wystawę złoży się seria portretów historycznych queerowych postaci artystycznych z Polski, która przywraca pamięć o ich twórczości i wpływie na kulturę. Artysta kreuje przestrzeń do samopoznania, zakorzeniania tożsamości i rekonstruowania narracji, które uległy zatarciu. Wśród prezentowanych postaci są zarówno dobrze znane osoby, jak Maria Konopnicka, jak i zapomniane ze względu na swoją queerowość, jak Piotr Odmieniec-Włast. Szymura, sam związany z aktywistycznym kolektywem TransCendens, czerpie inspiracje z doświadczenia transpłciowości, ekologii i natury.

Bartłomiej Flis, Wykopki, olej w sztyfcie na płótnie, 180 x 140, 2024

Łódź

Od 20 listopada w Miejskiej Galerii Sztuki w Łodzi, w Galerii Willa, prezentowana będzie wystawa Bartłomieja Flisa W warstwach gleby leżymy płytko. Ekspozycja kuratorowana przez Adriannę Usarek prowadzi przez obszar „archeologii wyobraźni”, odsłaniając ślady i resztki istnienia poprzez połączenie malarstwa z formami reliefowymi. Dominujące szarości, ochry i popielate tony budują sugestię odlewów z nieistniejącego świata, jakby wydobytych spod kolejnych warstw czasu. W centrum narracji umieszczona została wspólnota Poleszuków, traktowana nie jako fakt historyczny, lecz jako metafora alternatywnego modelu życia. Ekspozycja to zaproszenie do refleksji nad pamięcią, trwaniem oraz relacją pomiędzy naturą a wyobraźnią.

Dzień później (20.11) w Muzeum Sztuki otworzy się retrospektywa Jerzego Trelińskiego, kuratorowana przez Milenę Romanowską. Ekspozycja obejmie ponad pół wieku działalności artysty związanego z łódzką noeawangardą, prezentując jego prace graficzne i malarskie, działania performatywne, interwencje w przestrzeni publicznej oraz poezję wizualną. Centralną część wystawy zajmie dekada lat 70., w tym projekt Autotautologii, którego znakiem rozpoznawczym stało się multiplikowanie nazwiska artysty – widzowie zobaczą zarówno oryginalny transparent z pochodu pierwszomajowego w 1974 roku, jak i dokumentację filmową i fotograficzną tych działań. Pokazana zostanie także działalność Trelińskiego w ramach galerii 80 × 140, rekonstrukcja aranżacji Muzeum – Artyści z 1972 roku oraz cykle interwencji w pejzażu. Ostatni moduł wystawy zaprezentuje prace od lat 80. po najnowsze, akcentujące geometryczną syntezę i analizę percepcji.

Radom

21 listopada w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu otwiera się wystawa Konstruowanie obrazu. Od figuracji do abstrakcji i z powrotem. Ekspozycja zbiorowa obejmuje prace trzech uznanych artystów – Jakuba Ciężkiego, Łukasza Patelczyka i Małgorzaty Szymankiewicz – ukazujące dialog między figuracją a geometrią abstrakcyjną. Pokaz został zaprojektowany jako trzy odrębne prezentacje autorskie, połączone wspólną koncepcją problemową i narracyjną. Poprzez analizę formalnej konstrukcji obrazów wystawa uwydatnia schematyczne i algorytmiczne podejście do kompozycji płótna.

Warszawa

W stolicy szykuje się gorący weekend: 21 listopada w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie otworzy się wystawa Kwestia kobieca 1550–2025, kuratorowana przez Alison M. Gingeras. Ekspozycja podważa mit nieobecności kobiet w historii sztuki, ukazując ponad 500-letni dorobek artystek poprzez blisko 200 dzieł od renesansu po współczesność. Dziewięć tematycznych sekcji porusza zagadnienia edukacji, cielesności, macierzyństwa oraz politycznej sprawczości kobiet. Wystawa stanowi zaproszenie do refleksji nad miejscem kobiecej twórczości w kanonie i jej znaczeniem dla współczesnych debat o tożsamości. Ponadto w MSN tego samego dnia rozpocznie się wystawa Miasto kobiet. Cztery części ekspozycji — „Z trzewi”, „Inne jutra”, „Jej serce” oraz „Socjalizm, feminizm i sztuka (Międzynarodowy Rok Kobiet 1975)” — tworzą mozaikę feministycznych perspektyw, tradycji i estetyk. Wystawa podkreśla siłę sztuki feministycznej jako narzędzia politycznej wyobraźni oraz przypomina o historycznej i współczesnej roli ruchów emancypacyjnych.

Na tym jednak nie koniec atrakcji w mieście: od 21 listopada w Galerii Nocny Art Patrol w Warszawie można oglądać wystawę malarstwa Andrzeja Kuliga pod tytułem Melancholia. Kuratorowana przez Agnieszkę Gołębiewską i Mariusza Horanina, ekspozycja pokazuje najnowsze prace artysty, łączące klasyczne inspiracje z osobistą refleksją nad kondycją emocjonalną człowieka. Kulig to absolwent Wydziału Malarstwa ASP w Warszawie, tworzy obrazy nawiązujące do literatury oraz tradycji dawnych mistrzów, rozwijając temat melancholii jako uniwersalnego doświadczenia.

Dzień później, 22 listopada, w Fundacji Arton otworzy się wystawa Herstorie stosowane: Irena Huml kuratorowana przez Marikę Kuźmicz przy współpracy Dariusza Mikołajczaka i Adama Parola. Ekspozycja przypomni działalność Ireny Huml, historyczki sztuki i kuratorki związanej przez dekady z Instytutem Sztuki PAN, której badania nad sztuką użytkową, tkaniną i twórczością kobiet istotnie wpłynęły na rozwój historii sztuki najnowszej w Polsce. W centrum wystawy znajduje się jej prywatna kolekcja miniatur tkackich, podarowanych przez artystki i artystów jako ślady wieloletnich relacji, wspólnych projektów i wystaw organizowanych m.in. w Galerii Zarządu Dzielnicowego Ligi Kobiet. Ekspozycja zwraca uwagę na znaczenie publikacji Huml, często będących jedynym krytycznym opracowaniem twórczości wielu artystek, oraz na jej inkluzyjny model historii sztuki, który rezonuje z obecnymi tendencjami badawczymi.

Tego samego dnia w Fundacji Profile rozpocznie się wystawa z cyklu Archiwa artystów, w ramach której pokazane zostanie archiwum Jarosława Kozłowskiego, jednego z najważniejszych artystów polskiej neoawangardy. Ekspozycja ukazuje ponad sześć dekad twórczości artysty, obejmując szkice, rysunki, obiekty, dokumenty oraz materiały filmowe i fotograficzne. Szczególne miejsce zajmują w nim działania konceptualne, performanse, sztuka korespondencji i książki artystyczne, podkreślające analityczne podejście artysty do języka sztuki. W ramach prezentacji przedstawiono także cykl Continuum, dokumentujący upływ czasu poprzez rysunkowe zapisy i towarzyszące im alarmy. Widzowie mogą również zobaczyć pięcioczęściowy katalog audiowizualny zawierający rozmowy z artystą oraz dokumentację jego działalności.

Wrocław

Od 20 listopada w Muzeum Architektury we Wrocławiu będzie prezentowana wystawa Wieloświat. Anna Szpakowska‑Kujawska. Ekspozycja retrospektywnie przedstawia siedem dekad twórczości artystki – malarki, rzeźbiarki, autorki kolaży, ceramiki oraz asamblaży, ukazując pełnię jej warsztatu i poszukiwań formalnych. Sztuka Szpakowskiej‑Kujawskiej balansuje między figuracją i abstrakcją, łącząc awangardowe eksperymenty z klasyczną wrażliwością, tworząc bogaty, wielowarstwowy język artystyczny. Prezentowane prace ukazują organiczny proces przemian, wzrostu i rozgałęziania idei i technik, który odzwierciedla zarówno indywidualną ścieżkę twórczą, jak i szersze konteksty historyczne i kulturowe.

Zielona Góra

21 listopada w Galerii BWA w Zielonej Górze otwarta zostanie wystawa Kościół Nihilistów | Mowa Plutarcha, poruszająca temat praw zwierząt oraz międzygatunkowej empatii. W przestrzeni galerii zostaną pokazane nowe realizacje malarskie Kościoła Nihilistów, a także premierowo film kostiumowy inspirowany traktatem Plutarcha z Cheronei, odnoszący się do etycznych refleksji antycznego filozofa, rezonujących z dzisiejszym aktywizmem prozwierzęcym.

Przypisy

Najczęściej czytane

1
Krytyka 17.04.2026

Tylko i aż sztuczna inteligencja. „AI – algorytmy iluzji” w Centrum Kultury Zamek w Poznaniu

Portret Łukasz Białkowski
2
Na Dobry Początek 13.04.2026

13-19 kwietnia

Redakcja
3
Na Dobry Początek 20.04.2026

20–26 kwietnia

Redakcja
4
Do zobaczenia 15.04.2026

„A Different Kind of Order” Mai Wolińskiej w Galerii Entropia

Redakcja
5
Do zobaczenia 14.04.2026

„Figura – Przestrzeń – Proces” w Muzeum ASP w Warszawie

Redakcja
6
Do zobaczenia 17.04.2026

„Plakat polski. Kolekcja” w Muzeum Plakatu w Wilanowie

Redakcja

Newsletter Szumu
co piątek w Twojej skrzynce!

REKLAMA
Piszemy o sztuce z całej Polski. Komentujemy najważniejsze wydarzenia, dowartościowujemy marginesy, dajemy głos osobom twórczym i specjalistom. Pomóż nam w robieniu SZUMU.
Wspieraj nas!
17-23 listopada — SZUM
REKLAMA
Logo: SZUM

Magazyn SZUM

Fundacja Kultura Miejsca
Wydział Badań Artystycznych i Studiów Kuratorskich
Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie
ul. Wybrzeże Kościuszkowskie 39
00-347 Warszawa

redakcja@magazynszum.pl

ISSN 2956-817X

Media społecznościowe

  • facebook
  • instagram
  • spotify
  • apple podcasts
  • podcast RSS

Wspieraj nas!

Polityka prywatności

Kontakt

Przeszukaj SZUM

‹ › ×

    ‹ › ×
      Nasz serwis korzysta z cookies w celu analizy odwiedzin.
      Zapoznaj się z naszą polityką prywatności