29.06.2020

Szum 29/2020

Szum 29/2020

Wszyscy mamy dość. Zamknięcia. Maseczek. Dwumetrowego dystansu. Samotności. Homeschoolingu. E-learningu. Zooma. Webinariów. Strachu. Niepewności. Czekania. Bezsilności.

Kiedy piszę te słowa, jest początek czerwca – pandemia trwa, a jakby jej nie było. Scena artystyczna powoli się odmraża, otwierają się pierwsze muzea i galerie, a „Szum” znowu można kupić w Empikach. Na wystawach, w zależności od kubatury instytucji, może przebywać od kilku do kilkudziesięciu osób – niby mało, ale czy w dzień powszedni ktoś widział na wystawie więcej? Na ulice też powoli wraca życie: działają sklepy, kawiarnie, urzędy, kina. A więc to już, tak szybko? Jednak mimo zmian trudno mówić o „nowej normalności” – krzywa zachorowań uparcie nie chce spaść, od tygodni jest równa niczym Nizina Mazowiecka.

COVID-19 towarzyszy nam zatem niczym ostry cień mgły – wirus jest gdzieś w tle, ale jego obecność jest jak najbardziej namacalna. Dramat prawie zawsze rozgrywa się gdzie indziej: w Chinach, w Lombardii, w Hiszpanii, Brazylii, USA, a przede wszystkim na ekranach, kolejnych i następnych ekranach… Jednak kryzys, który nadchodzi, jest jak najbardziej realny. A raczej kryzysy: gospodarczy, społeczny, polityczny. Za chwilę wybuchnie Afryka i reszta Ameryki Południowej. Na razie – choć nie tylko z pandemicznych powodów – płoną Stany Zjednoczone.

Wszyscy mamy więc dość. Jednak tematu pandemii – choćby już zbrzydł nam do cna – nie możemy prześlepić. Dlatego w tym numerze „Szumu” opukujemy go ze wszystkich możliwych stron. Tym razem nasz magazyn nie ma tradycyjnych działów, z oczywistych względów nie ma też recenzji. W zamian proponujemy wielowątkową refleksję nad sytuacją sztuk wizualnych w dobie pandemii. Kiedyś pisaliśmy, że zajmujemy się „sztuką w poszerzonym polu”. A dziś? Czym się właściwie zajmujemy i będziemy zajmować w najbliższej przyszłości? Można powiedzieć, że odpowiedzi na to jedno pytanie przez cały wywiad udzielał mi Sebastian Cichocki, z którym rozmawiałem o możliwych światach sztuki po wirusie. Główny kurator Muzeum Sztuki Nowoczesnej kreśli porywającą wizję, w której postsztuka zastąpi wyrastający jeszcze z XIX wieku estetyczny, rynkowy i instytucjonalny reżim „sztuki współczesnej”. Zanim to jednak nastąpi, warto trzymać rękę na pulsie tu i teraz. Dawid Radziszewski zastanawia się, czy polski rynek sztuki przetrwa lockdown. Piotr Płucienniczak pyta o kondycję socjalną artystów i artystek – marną już przed zarazą. Gregor Różański – o potencjał internetu (mimo wszystko). Witek Orski – o polityczne i filozoficzne wymiary wirusa.

Jednakowoż jesteśmy na łamach magazynu o sztuce. Dlatego Marcin Stachowicz pisze o wizualności pandemii, a Piotr Policht – o wizjach postapo w popkulturze. Agata Araszkiewicz zastanawia się, co to znaczy być feministyczną teoretyczką w sytuacji, gdy nagle wszyscy wróciliśmy do domów (a kobiety – jak zawsze – wróciły do nich bardziej). Na podobne pytanie muszą też odpowiedzieć kuratorki i kuratorzy, artystki i artyści, krytycy i krytyczki. Jak w zamknięciu kuratorować (Övül Ö. Durmusoglu, Joanna Warsza), tańczyć (Marta Ziółek), recenzować (Stach Szabłowski)? A może po prostu – co proponuje Agata Pyzik – powinniśmy przestać przejmować się tym, że „tracimy czas”? I stracić go naprawdę – na pohybel kapitałowi.

Również ilustracje są w tym wydaniu niecodzienne: proponowali (a czasem wykonywali) je autorzy i autorki tekstów. Z kilkoma wyjątkami: w całym numerze przewijają się ilustracje Bartosza Zaskórskiego (wirus mutuje się i pleni), a okładkę (wspaniałą!) narysował dla nas Wilhelm Sasnal. Ozdobą rozmowy z Sebastianem Cichockim są zdjęcia Rafała Milacha – wykonane na pewnej budowie w centrum Warszawy… Z kolei zamiast recenzji proponujemy kilkudziesięciostronicowy blok prac artystów i artystek – mamy nadzieję, że to swoiste archiwum wizualne pandemii stanie się ważnym dokumentem tej osobliwej epoki.

Jak to wszystko się skończy? Tego nie wie nikt – poza Ewą Majewską, która specjalnie dla „Szumu” stawia tarota dla zarażonego świata.

Jakub Banasiak

SPIS TREŚCI

13
OD REDAKCJI
tekst: Jakub Banasiak

30
Postsztuka w stanie wyjątkowym. Z Sebastianem Cichockim rozmawia Jakub Banasiak
fotografie: Rafał Milach

50
Tracenie czasu? O chorobie podczas pandemii
tekst: Agata Pyzik

54
Uwolnić widzenie, czyli słowo o pandemicznej wizualności
tekst: Marcin Stachowicz

62
Cała nadzieja w apokalipsie
tekst: Piotr Policht

72
Panorama wyschniętego bajora
tekst: Witek Orski

80
Sztuka jako konieczność, uzależnienie, forma współżycia i rekonwalescencja. O projekcie Die Balkone i o tym, do czego wracać, a do czego nie
tekst: Övül Ö. Durmusoglu, Joanna Warsza

86
Bezruchdance. Polski rynek sztuki wobec pandemii
tekst: Dawid Radziszewski

90
Coronavirtuality.com: od postinternetu do postepidemii
tekst: Gregor Różański

96
Wyrwa, piekło kobiet i rewolucja
tekst: Agata Araszkiewicz

106
Selekcja w sztuce, edycja COVID-19
tekst: Piotr Puldzian Płucienniczak

112
Nie ma czasu do stracenia, jest tylko czas do zabicia. Mały taniec w czarnej dziurze
tekst: Marta Ziółek

118
Aż nadejdą dni straszne…
tekst: Stach Szabłowski

128
Tarot dla świata w pandemii
tekst: Ewa Majewska

132
STRONA ARTYSTKI/ARTYSTY

ILUSTRACJE PANDEMICZNE Bartosz Zaskórski

 

Artyści i artystki w czasach zarazy

133
ZBIGNIEW LIBERA

134
List

135
Piekło kobiet

136
KONRAD ŻUKOWSKI

137
PAWEŁ ŻUKOWSKI

138
OLEG&KAŚKA

140
ADAM RZEPECKI

142
KAROLINA JABŁOŃSKA

143
ANNA JARNUSZKIEWICZ

144
KATARZYNA PRZEZWAŃSKA

145
MIROSŁAW BAŁKA

146
MARCIN MACIEJOWSKI

147
ZOFIA KRAWIEC

148
PRZEMEK MATECKI I PAWEŁ ALTHAMER

150
MARTYNA CZECH

151
MAREK SOBCZYK

152
MACIEJ CHORĄŻY

153
PAWEŁ ŚLIWIŃSKI

154
WOJTEK DADAI RAFAŁ JAKUBOWICZ

155
MAGDALENA STARSKA

156
HONORATA MARTIN

157
JANEK ZAMOYSKI

158
PIOTR JANAS

159
JADWIGA SAWICKA

160
TOMASZ KOWALSKI

161
KAROLINA BREGUŁA I DARIUSZ FODCZUK

162
BARBARA GRYKA

163
ZOFIA PAŁUCHA

164
RYSZARD GRZYB

165
ANETA GRZESZYKOWSKA I JAN SMAGA

166
MARTYNA MILLER

167
DOROTA NIEZNALSKA

168
IZABELA KOCZANOWSKA

169
YULIA KRIVICH

170
HANKA PODRAZA

171
KACPER SZALECKI

172
CECYLIA MALIK

173
LILIANA PISKORSKA

174
HONZA ZAMOJSKI

175
ADA ZIELIŃSKA

176
PIOTR BOSACKI

177
ALEKSANDRA SKA

178
PAWEŁ SUSID

179
ŁUKASZ RADZISZEWSKI

180
BOLESŁAW CHROMRY

181
SEBASTIAN SEBULEC I MARCEL KACZMAREK

182
WITEK ORSKI I MARIA TOBOŁA

183
TOMASZ KRĘCICKI

184
AGATA BOGACKA

185
JAKUB JULIAN ZIÓŁKOWSKI

186
SI ON

188
PAULINA OŁOWSKA

190
RAFAŁ MILACH

191
KAROL PALCZAK

192
AREK PASOŻYT

NEWSLETTER

Co piątek w Twojej skrzynce!


Dofinansowanie

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

Zobacz też

KUP!