13.07.2018

„Moc natury” Henry’ego Moore’a w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku

Henry Moore, „Reclining Mother and Child 1974-76 (LH 619)”. fot. Jarosław Pajek
„Moc natury” Henry’ego Moore’a w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku
Henry Moore, „Reclining Mother and Child 1974-76 (LH 619)”. fot. Jarosław Pajek

Centrum Rzeźby Polskiej we współpracy z Fundacją Henry’ego Moore’a z Perry Green w Wielkiej Brytanii organizuje wiosną i latem 2018 roku wystawę dzieł artysty. Pokazowi prac wybitnego rzeźbiarza towarzyszyć będą przykłady realizacji polskich rzeźbiarzy XX wieku, którzy inspirowali się jego sztuką. W przestrzeni parkowej Orońska zostaną zaprezentowane zarówno rzeźby monumentalne, jak i mniejsze brązowe figury i modele umieszczone w Muzeum Rzeźby Współczesnej i w Galerii „Oranżeria”. Będą im towarzyszyć fotografie pracowni Henry’ego Moore’a i film opowiadający o jego twórczości.

Pokaz rzeźb Henry’ego Moore’a planowany jest ponadto w Pawilonie Czterech Kopuł we Wrocławiu od 29 września 2018 do 23 stycznia 2019, i w Muzeum Narodowym w Krakowie, od 21 lutego do końca czerwca 2019.

Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, organizując w sezonie letnim 2018 roku wystawę Henry’ego Moore’a, pragnie przypomnieć sylwetkę i twórczość jednego z najwybitniejszych rzeźbiarzy światowych, który stał się mistrzem dla wielu pokoleń artystów XX wieku. Organiczna, opływowa forma dzieł usytuowanych w krajobrazie jest niewątpliwie rozpoznawalnym znakiem artysty i symbolem niezwykłej umiejętności łączenia sztuki z naturą. Henry Moore jest, wraz z Barbarą Hepworth, autorem potęgi angielskiej rzeźby ostatniego stulecia. Jego nazwisko wymienia się nie tylko obok twórców dwudziestowiecznych, Jeana Arpa czy Osipa Zadkine’a, ale sytuuje się go w grupie największych rzeźbiarzy wszechczasów, obok Michała Anioła czy Donatella. Warto zatem co jakiś czas przypominać dzieła tego brytyjskiego artysty.

Henry Moore już w latach 30. XX wieku był jedną z najważniejszych postaci w sztuce angielskiej, a w następnej dekadzie także światowej. Jego prace wywierały istotny wpływ na całe pokolenia rzeźbiarzy. Głównym ich tematem była pojedyncza postać ludzka lub grupa, traktowana monumentalnie i w syntetycznej formie. Przez 60 lat swojej twórczości powtarzał szczególnie dwa tematy: postać leżącą i matkę z dzieckiem. Inspirację czerpał ze sztuki starożytnej, pierwotnej, a także renesansowej (zwłaszcza twórczości Donatella i Michała Anioła) oraz współczesnych mu artystów i nowych kierunków sztuki modernistycznej. Niewyczerpanym źródłem natchnienia była także natura i możliwość przedstawienia w rzeźbie jej „duchowego” charakteru.

W czasie wojny, artysta wykonał serię znakomitych Rysunków ze Schronów, przedstawiających ludzi chroniących się przed nalotami w tunelach londyńskiego metra.

Po wojnie tworzył głównie rzeźby w brązie, a jego twórczość była ogniwem pośrednim między figuracją i abstrakcją. Sztuka Henry’ego Moore’a, a także nowoczesna rzeźba angielska, znalazła się w polu zainteresowania polskiej krytyki w latach odwilży po 1956 roku. Pisali o niej wybitni polscy badacze, jak Jacek Woźniakowski, Aleksander Wojciechowski czy Jerzy Stajuda. Polscy rzeźbiarze tego czasu dostrzegli nowe rozwiązania formalne angielskiego artysty, ale również – jak zauważa wybitny teoretyk rzeźby Piotr Krakowski – liczyła się (…) zawartość treściowa, cała bogata warstwa ideowa, wartości humanistyczne, (…) odwoływanie się do tradycji i dążenie do organicznej więzi z naturą.

Henry Moore, „Oval with Points 1968-70 bronze (LH 596)”, fot. Jarosław Pajek
Henry Moore, „Knife Edge Two Piece 1962-65 (LH 516) in the grounds at Perry Green”, fot. Jarosław Pajek
Henry Moore, „Sheep Piece 1971-72 bronze (LH 627)”, fot. Jan Gaworski
Henry Moore, „Moc natury”, widok wystawy w Oranżerii, fot. Jan Gaworski

Obecna wystawa jest kontynuacją prezentacji wielkich mistrzów w Orońsku, którzy mogą stanowić inspirację dla młodego pokolenia adeptów sztuki, a widzom dostarczyć niezwykłych wzruszeń. Zwiedzający zobaczą 23 dzieła Henry’ego Moore’a, w tym 5 monumentalnych rzeźb w parku. Po raz pierwszy pokażemy w Polsce monumentalny Oval with Points czy Knife Edge Two Pieces. Zaprezentowane zostaną zarówno rzeźby figuralne: typowe dla Moore’a postacie odpoczywające, rzeźba animalistyczna, jak i bardziej abstrakcyjne, jak np. Sheep. Pokaz ten będzie przypomnieniem postaci Moore’a i związków z jego sposobem widzenia polskich rzeźbiarzy XX wieku. Po wystawie w 1959 roku w warszawskiej Zachęcie, zorganizowanej przez British Council, ekspozycja podróżowała do innych polskich miast. Kolejny duży pokaz odbył się w 1995 roku w Warszawie i Krakowie.

Obecna prezentacja, organizowana 22 lata później, włącza prace polskich wybitnych rzeźbiarzy, zwłaszcza tych, którzy wzięli udział w pokazie Rzeźba w ogrodzie, zorganizowanym przez Jadwigę Jarnuszkiewiczową w 1957 roku w parku wokół neorenesansowej siedziby Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP) przy ulicy Foksal w Warszawie. Artyści ci zainspirowali się niewątpliwie słowami Henry’ego Moore’a: Nieomal wszystkie moje rzeźby – bez względu na rozmiary – wykonałem na wolnym powietrzu. Dlatego mieszkam na wsi… w każdej chwili mogę postać lub grupę, nad którą pracuję wyrzucić na dwór przez podwójne drzwi pracowni tak, bym mógł zobaczyć jak wygląda pod gołym niebem i w proporcji do drzew. Wystawa Polaków była próbą zintegrowania z przyrodą rzeźbiarskich form figuralnych o organicznych kształtach. Jedynie na wystawie w Orońsku będziemy prezentować rzeźby Jerzego Jarnuszkiewicza, Aliny Szapocznikow, Magdaleny Więcek, Aliny Ślesińskiej, Tadeusza Łodziany, Barbary Zbrożyny, a także Henryka Wicińskiego, Anny Dębskiej, Adama Prockiego, Marii Pinińskiej-Bereś i Ludmiły Stehnovej.

Henry Moore, „Moc natury”, widok wystawy
Henry Moore, „Moc natury”, widok wystawy
Henry Moore, „Moc natury”, widok wystawy
Henry Moore, „Moc natury”, widok wystawy
Henry Moore, „Moc natury”, widok wystawy
Henry Moore, „Moc natury”, widok wystawy

Ekspozycji będzie towarzyszył katalog, a także organizowana jesienią w październiku już trzecia edycja konferencji Rzeźba dzisiaj, tym razem poświęcona sztuce w krajobrazie i parkom rzeźby.

Patronat nad konferencja objęła Ambasada Wielkiej Brytanii w Warszawie oraz Sekcja Polska Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyki Artystycznej AICA.

Prezentacja rzeźb Henry’ego Moore’a i kilkunastu polskich rzeźbiarzy będzie najważniejszym wydarzeniem artystycznym 2018 roku w Centrum Rzeźby Polskiej, organizowanym w roku 80-lecia istnienia British Council w Polsce.

Eulalia Domanowska

NEWSLETTER

Co piątek w Twojej skrzynce!


Stopka

ArtystaHenry Moore
WystawaMoc natury
MiejsceCentrum Rzeźby Polskiej w Orońsku
Czas trwania21.04–9.09.2018
KuratorEulalia Domanowska, Hannah Higham
Strona internetowarzezba-oronsko.pl
Indeks

Zobacz też