SZUM
SZUM Wspieraj nas!
  • Działy
    • News
    • Krytyka
    • Rozmowy
    • Do zobaczenia
    • Na dobry początek
    • Eseje
    • Kwartalnik
    • Patronite
  • Archiwum
  • Podcast
  • Redakcja
  • Stawki
  • Sklep
Piszemy o sztuce z całej Polski. Komentujemy najważniejsze wydarzenia, dowartościowujemy marginesy, dajemy głos osobom twórczym i specjalistom. Pomóż nam w robieniu SZUMU.
Wspieraj nas!
Newsletter Szumu
co piątek w Twojej skrzynce!
NR 36/2026 Patronite 04.09.2026 4 min

Spis treści #44

Portret Aleksy Wójtowicz
udostępnij — facebook   twitter/x   link
pobierz .pdf
Kto właściwie pracuje w kulturze i jak to wygląda w Polsce? Kto okazał się zwerbowaną przez rosyjskie służby bezpieczeństwa agentką? Dlaczego ukraiński reżyser bagatelizuje obecność rosyjskiego pawilonu na Biennale? Czy kryzys w Muzeum Literatury został już zażegnany? Kto napisał najbardziej jesienną książkę tego roku?
Adam Kozicki, He was homeless in his own body [fragment], 2026

Weneckie problemy po raz wtóry

Jak mogliście przeczytać w poprzednim wydaniu Spisu Treści, Komisja Europejska ze względu na udział Rosji w weneckim Biennale zdecydowała się wycofać finansowanie festiwalu. Tymczasem dyrektor Fundacji La Biennale, Pietrangelo Buttafuoco, na łamach „Corriere della Sera” przyznaje, że gdyby dziś miał podjąć decyzję, czy dopuścić Pawilon Rosyjski do udziału – postąpiłby dokładnie tak samo, niezależnie od tego, jak problematyczną stała się 61. edycja Biennale. Uzasadnienie brzmiało jak zawsze: mówiło o neutralności i apolityczności imprezy oraz o tym, że „sztuka zawsze wygrywa”. Jak sprawę podsumowuje „Artnews”, decyzja o wycofaniu ponad 2 milionów euro dla Biennale spotkała się również z umiarkowanym entuzjazmem, ale tym razem ukraińskiego reżysera Sergei Loznitsa. W wywiadzie dla „Guardiana” Loznista zauważa: „Stawiam sobie pytanie: czy obecność rosyjskiego pawilonu może zakończyć tę wojnę czy też nie? […] Z tego co wiem, europejskie firmy importują rosyjski gaz na ogromną skalę, a wszystkie te pieniądze ładowane są wprost do bomb, które spadają na Ukrainę. […] To zdecydowanie poważniejszy problem od tego, czy w Wenecji będzie rosyjski pawilon, czy też go nie będzie. Wobec tego wycofanie finansowania Biennale wygląda jak kara dla przedszkolaka”. Trudno się nie zgodzić.

Agentka w Pussy Riot

Jeżeli śledziliście działalność Pussy Riot, to zapewne kojarzycie Ritę Flores – pod koniec sierpnia artystka i była członkini kolektywu ujawniła w wywiadzie, że w 2023 roku została zwerbowana przez rosyjską służbę bezpieczeństwa FSB. Najpierw pełniła rolę informatorki o środowisku artystycznym, a później miała współpracować ze służbami w próbie porwania Pyotra Verzilova, członka Pussy Riot i jednego z założycieli antyputinowskiego portalu „Mediazona”. Verzilov, w związku z wstąpieniem do ukraińskiej armii, rok temu został uznany oficjalnie przez rosyjski sąd za terrorystę. Według Flores, została zwerbowana przez służby m.in. groźbami morderstwa jej rodziny, a powierzone zadania celowo sabotowała. Ostatecznie Flores zwróciła się po pomoc w ucieczce z kraju do Dmitrija Zachwatowa, znanego prawnika reprezentującego dysydentów.

W wypowiedzi cytowanej przez „Onet” Zachwatow podkreśla wagę takich wyznań: „Jeśli znajdujesz się w takiej sytuacji, to po wyjechaniu do względnie bezpiecznego kraju należy od razu opowiadać o tym, że FSB werbuje. Mam nadzieję, że stanie się to trendem, dzięki któremu FSB będzie trudniej werbować ludzi. Dlatego, że będą rozumieć, że zwerbowani od razu o wszystkim opowiedzą”. Dobrze wiedzieć.

Muzeum Literatury wciąż w limbo

Ogłoszona pod koniec czerwca rezygnacja Beaty Michalec – kontrowersyjnej zarówno ze względu na kompetencje, jak i sposób powołania, o czym pisaliśmy w poprzednich Spisach treści – ze stanowiska dyrektorskiego w stołecznym Muzeum Literatury została przyjęta z pewnym entuzjazmem. Jednak dwa miesiące później sprawa przyszłości instytucji nadal jest niepewna – w przeciwieństwie do przyszłości samej byłej dyrektorki, i jednocześnie radnej miejskiej z Koalicji Obywatelskiej. Jak wskazuje Miasto Jest Nasze, Michalec otrzymała z rąk Marszałka Województwa Mazowieckiego posadę Zastępcy Dyrektora Muzeum Niepodległości ds. Programowych, a wraz z końcem lipca również i nagrodę w wysokości 44 tys. złotych od Zarządu Województwa Mazowieckiego. Samo Muzeum ma jednak problem natury organizacyjnej – do stycznia tego roku miało dwóch organizatorów, ale w związku z kryzysem na linii MKiDN-urząd marszałkowski ministerstwo wypowiedziało umowę współprowadzenia instytucji. Obecnie MKiDN chce wznowić rozmowy na temat prowadzenia Muzeum – jednak Marszałek Struzik, na co wskazuje list związków zawodowych w ML, wydaje się niezainteresowany uczestnictwem w negocjacjach.

To zaledwie fragment najnowszego Spisu treści! Resztę znajdziesz na naszym profilu na Patronite.

Aleksy Wójtowicz – krytyk i historyk sztuki, redaktor „Magazynu Szum”, researcher i okazjonalnie kurator. Publikował m.in. w „Dwutygodniku”, „Dialogu”, „Krytyce Politycznej”, „Widoku”, „MiejMiejsce” i oko.press. Zajmuje się głównie sztuką współczesną z perspektywy socjologicznej i visual culture, historią pola sztuki po 1989 roku w Polsce, związkami polityki i sztuki oraz tzw. zwrotem konserwatywnym.

Więcej

Przypisy

Najczęściej czytane

1
Krytyka 09.10.2026

Chytrość i spekulacja. Warsaw Gallery Weekend 2026

Portret Karolina Plinta
2
Eseje 02.10.2026

Zaciemnienie pola. O prawie do nieprzejrzystości w młodej polskiej sztuce

Portret Zuzanna Stempska
3
Rozmowy 02.10.2026

Na ostrzu noża. Rozmowy z Jackiem Markiewiczem, Katyą Shadkovską i Markiem Sobczykiem wokół wystawy „Oksana” w Fundacji Mammal

Portret Antek Markiewicz
4
Krytyka 09.10.2026

Przyjemny mrok. „Under the Spiky Sun” Zuzanny Bartoszek w CFA Basel [PL/EN]

Portret Zuzanna Wilska
5
Na Dobry Początek 05.10.2026

5-11 października

Redakcja
6
News 06.10.2026

Konkurs na kandydatkę/kandydata na stanowisko dyrektora Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie

Redakcja

Newsletter Szumu
co piątek w Twojej skrzynce!

REKLAMA
Piszemy o sztuce z całej Polski. Komentujemy najważniejsze wydarzenia, dowartościowujemy marginesy, dajemy głos osobom twórczym i specjalistom. Pomóż nam w robieniu SZUMU.
Wspieraj nas!
Spis treści #44 — SZUM
REKLAMA
Logo: SZUM

Magazyn SZUM

Fundacja Kultura Miejsca
Wydział Badań Artystycznych i Studiów Kuratorskich
Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie
ul. Wybrzeże Kościuszkowskie 39
00-347 Warszawa

redakcja@magazynszum.pl

ISSN 2956-817X

Media społecznościowe

  • facebook
  • instagram
  • spotify
  • apple podcasts
  • podcast RSS

Wspieraj nas!

Polityka prywatności

Kontakt

Przeszukaj SZUM

‹ › ×

    ‹ › ×
      Nasz serwis korzysta z cookies w celu analizy odwiedzin.
      Zapoznaj się z naszą polityką prywatności