SZUM
SZUM Wspieraj nas!
  • Działy
    • News
    • Krytyka
    • Rozmowy
    • Do zobaczenia
    • Na dobry początek
    • Eseje
    • Kwartalnik
    • Patronite
  • Archiwum
  • Podcast
  • Redakcja
  • Stawki
  • Sklep
Piszemy o sztuce z całej Polski. Komentujemy najważniejsze wydarzenia, dowartościowujemy marginesy, dajemy głos osobom twórczym i specjalistom. Pomóż nam w robieniu SZUMU.
Wspieraj nas!
Newsletter Szumu
co piątek w Twojej skrzynce!
W magazynie 14.09.2017 2 min

Kuratorski epicykl. documenta 14 (Kassel)

Adam Mazur
udostępnij — facebook   twitter/x   link
pobierz .pdf
Rezygnując z dominującego na poprzednich edycjach documenta (i szerzej w świecie sztuki) modelu „Oberkuratora”, Szymczyk zaproponował specyficzną metodę „odszkolnienia” zakademizowanego do cna zawodu, który na powrót stał się ryzykownym „tour de force”.
Piotr Uklański, „Real Nazis”, instalacja, documenta 14, Kassel, 2017, fot. AM

Zgodnie z obietnicą daną organizatorom z documenta GmbH Adam Szymczyk przygotował w Kassel drugą po Atenach megawystawę, i to w ramach jednego budżetu. Niespotykana w liczącej pół wieku historii documenta erupcja negatywnych emocji powoli ustępuje refleksji nad tym, co właściwie wydarzyło się w Atenach i Kassel. Kuratorowane przez zespół Szymczyka kwinteniale przechodzi do historii jako wydarzenie brawurowo anarchiczne, z rekordową ilością organizacyjnych wpadek i jednym z najambitniejszych programów artystycznych ostatniego czasu.

Agnes Denes, „The Living Pyramid”, instalacja, 2015/2017, documenta 14, Kassel, 2017, fot. Mathias Völzke
Zafos Xagoraris, „The Welcoming Gate”, instalacja, documenta 14, Kassel, 2017, fot. Jasper Kettner

Doppelausstellung

Pozycję w historii documenta zapewnia Szymczykowi już sama decyzja przeniesienia związanej od półwiecza z Kassel imprezy do Aten. Jednak kuratorski ruch polegał nie tyle na otwarciu wbrew niemieckiemu establishmentowi projektu w Atenach, co na realizacji dwóch wystaw w odmiennych miastach i kontekstach dotyczących tego samego tematu i pozostających w ścisłej relacji, lecz pokazujących za każdym razem inne prace z tym samym zestawem artystów. To coś jak zobaczyć anamorficzny obraz w lustrzanym odbiciu albo odsłuchać dwie interpretacje jednego utworu, poznać wersje montażowe jednego filmu z dwoma różnymi zakończeniami lub rozegrać symultaniczną partię szachów… Zadając sobie pytanie o to, czy jechać do Aten, do Kassel, czy i do Aten, i do Kassel, krytycy potykali się o uwodzący, ale także manierystyczny w pewnym sensie pomysł na documenta. Przy czym nawet jeśli każda z wystaw wpływa na widza niezależnie, to dopiero w dialektycznym zderzeniu wytwarza się wartość dodana documenta 14. Szymczyk pod tym względem bardziej niż na szeroką publiczność czy niesforną krytykę liczył na niemal setkę artystów, którzy realizowali nowe prace pod kątem poszczególnych lokalizacji, poruszając się między Atenami i Kassel i mając szansę, jak rzadko kiedy, na opowiedzenie własnej historii. Ryzyko się opłaciło. Wydaje się, że większość artystów, którzy podjęli grę z ideą Szymczyka, sprostała wyzwaniu, tworząc specjalnie dla documenta dzieła ważkie nie tylko w kontekście własnych, jednostkowych karier. To jakość poszczególnych projektów sprawia, że kuratorski team wyszedł z medialnych opałów obronną ręką. Ten artystyczny ruch i to polityczne rozwibrowanie dobrze osadzonego w mieście i historii (by nie powiedzieć zasiedziałego) documenta wyczuwa się w Hesji na każdym kroku.

Przypisy

Najczęściej czytane

1
Krytyka 09.10.2026

Chytrość i spekulacja. Warsaw Gallery Weekend 2026

Portret Karolina Plinta
2
Eseje 02.10.2026

Zaciemnienie pola. O prawie do nieprzejrzystości w młodej polskiej sztuce

Portret Zuzanna Stempska
3
Rozmowy 02.10.2026

Na ostrzu noża. Rozmowy z Jackiem Markiewiczem, Katyą Shadkovską i Markiem Sobczykiem wokół wystawy „Oksana” w Fundacji Mammal

Portret Antek Markiewicz
4
Krytyka 09.10.2026

Przyjemny mrok. „Under the Spiky Sun” Zuzanny Bartoszek w CFA Basel [PL/EN]

Portret Zuzanna Wilska
5
Na Dobry Początek 05.10.2026

5-11 października

Redakcja
6
News 06.10.2026

Konkurs na kandydatkę/kandydata na stanowisko dyrektora Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie

Redakcja

Newsletter Szumu
co piątek w Twojej skrzynce!

REKLAMA
Piszemy o sztuce z całej Polski. Komentujemy najważniejsze wydarzenia, dowartościowujemy marginesy, dajemy głos osobom twórczym i specjalistom. Pomóż nam w robieniu SZUMU.
Wspieraj nas!
Kuratorski epicykl. documenta 14 (Kassel) — SZUM
REKLAMA
Logo: SZUM

Magazyn SZUM

Fundacja Kultura Miejsca
Wydział Badań Artystycznych i Studiów Kuratorskich
Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie
ul. Wybrzeże Kościuszkowskie 39
00-347 Warszawa

redakcja@magazynszum.pl

ISSN 2956-817X

Media społecznościowe

  • facebook
  • instagram
  • spotify
  • apple podcasts
  • podcast RSS

Wspieraj nas!

Polityka prywatności

Kontakt

Przeszukaj SZUM

‹ › ×

    ‹ › ×
      Nasz serwis korzysta z cookies w celu analizy odwiedzin.
      Zapoznaj się z naszą polityką prywatności