10.11.2022

„Szajna: Mierzę celniej, bo na pudła nie mam czasu” w Muzeum Karykatury w Warszawie

autoportret Józefa Szajny
„Szajna: Mierzę celniej, bo na pudła nie mam czasu” w Muzeum Karykatury w Warszawie
autoportret Józefa Szajny

Wystawa Szajna: Mierzę celniej, bo na pudła nie mam czasu z jednej strony wprowadzi w biografię Artysty, z drugiej pokaże mniej znane prace z jego archiwum, w tym mało znaną twórczość satyryczną – choćby zaskakujący cykl Gęby – maski. Satyra i groteska to język artystyczny Józefa Szajny – dlatego Muzeum Karykatury proponuje spotkanie z jego sztuką. Na przykładzie figur, asamblaży, rysunków, fotografii teatralnych wystawa przybliża Szajnowski świat wyobraźni. Część wystawy poświęcona jest teatralnym pracom Artysty. Działania teatralne Szajny cechowała silna ekspresja wizualna i nowatorskie rozwiązania formalne. „Uprawiam teatr, w którym słowo staje się obrazem, a obraz słowem” – mówił.

Józef Szajna, fot. Wojciech Plewiński
Józef Szajna, „Księżna”, 1994, wł. archiwum rodzinne artysty, fot. B. Warzecha

Najważniejsze przedstawiania Szajny przypomną zdjęcia mistrzów teatralnej fotografii, Wojciecha Plewińskiego i Stefana Okołowicza. Człowiek był zawsze w centrum zainteresowań Józefa Szajny. Jego twórczość, naznaczona doświadczeniem Auschwitz, to ciągłe próby zrozumienia ludzkiej natury. Reminiscencje wojenne, wyobrażenia śmietnika cywilizacji i dialog z tradycją artystyczną definiowały jego estetykę: „Wszystko w mojej sztuce jest zrodzone ze mnie – mówił – z tego, co przeżyłem, ale i z tego, co zrozumiałem, przemyślałem. […] Człowiek zmienia się, a w zbiorowości staje się coraz bardziej szary. Ja sam nie jestem tą samą postacią, co przed ćwierć wiekiem. […] Nie chcę, aby życie przelatywało obok mnie. Mierzę celniej, bo na pudła nie mam czasu. Wyreżyserowałem w życiu i siebie, własną sztukę i teatr […]”.

widok wystawy, fot. Julia Pietrzyk
widok wystawy, fot. Julia Pietrzyk
widok wystawy, fot. Julia Pietrzyk
widok wystawy, fot. Julia Pietrzyk
widok wystawy, fot. Julia Pietrzyk
widok wystawy, fot. Julia Pietrzyk

Działania artystyczne Szajny skupione były na ciele i materii. Poprzez swoją spotęgowaną zmysłowość odwoływały się do intelektu i wrażliwości odbiorców. Wystawa prezentuje Szajnowskie wariacje na temat postaci ludzkiej i twarzy. Antyestetyka Szajny służyła przekazywaniu treści natury etycznej. Poprzez swoją twórczość zadawał pytania o człowieczeństwo, ostrzegał przed zawsze możliwą katastrofą wojny, oskarżał totalitaryzmy, atakował współczesny konsumpcjonizm i karierowiczostwo. Sztuka ta jest aktualna także dzisiaj, bo wciąż – jak mówił artysta – „człowiek zaniedbuje siebie”…

widok wystawy, fot. Julia Pietrzyk
widok wystawy, fot. Julia Pietrzyk
widok wystawy, fot. Julia Pietrzyk
widok wystawy, fot. Julia Pietrzyk

NEWSLETTER

Co piątek w Twojej skrzynce!


Stopka

Artystka / ArtystaJózef Szajna
WystawaSzajna: Mierzę celniej, bo na pudła nie mam czasu
MiejsceMuzeum Karykatury w Warszawie
Czas trwania29.10 – 11.12.2022
Kuratorka / KuratorKarolina Prymlewicz

FotografieJulia Pietrzyk
Strona internetowawww.muzeumkarykatury.pl/index.php/pl/29-szajna/384-szajna
Indeks

Zobacz też