NR 5/2023
26.01.2023

„Spotkanie” Jerzego Nowosielskiego i Stanisława Niemczyka w Galerii Bielskiej BWA

Polichromie Jerzego Nowosielskiego w kosciele św Ducha w Tychach, fot Krzysztof Morcinek
„Spotkanie” Jerzego Nowosielskiego i Stanisława Niemczyka w Galerii Bielskiej BWA
Polichromie Jerzego Nowosielskiego w kosciele św Ducha w Tychach, fot Krzysztof Morcinek

Dokładnie w setną rocznicę urodzin wybitnego artysty Jerzego Nowosielskiego, w sobotę 7 stycznia 2023, Galeria Bielska BWA otwiera wystawę „Spotkanie”, prezentującą współpracę tego krakowskiego malarza z uznanym architektem – Stanisławem Niemczykiem. Wystawa wpisuje się w obchody roku Jerzego Nowosielskiego.

widok wystawy „Spotkanie", Jerzy Nowosielski, Stanisław Niemczyk, Galeria Bielska BWA Bielsko-Biała, fot. Krzysztof Morcinek
widok wystawy „Spotkanie", Jerzy Nowosielski, Stanisław Niemczyk, Galeria Bielska BWA Bielsko-Biała, fot. Krzysztof Morcinek
widok wystawy „Spotkanie", Jerzy Nowosielski, Stanisław Niemczyk, Galeria Bielska BWA Bielsko-Biała, fot. Krzysztof Morcinek
widok wystawy „Spotkanie", Jerzy Nowosielski, Stanisław Niemczyk, Galeria Bielska BWA Bielsko-Biała, fot. Krzysztof Morcinek
widok wystawy „Spotkanie", Jerzy Nowosielski, Stanisław Niemczyk, Galeria Bielska BWA Bielsko-Biała, fot. Krzysztof Morcinek
widok wystawy „Spotkanie", Jerzy Nowosielski, Stanisław Niemczyk, Galeria Bielska BWA Bielsko-Biała, fot. Krzysztof Morcinek

Na wystawie „Spotkanie” zostaną zaprezentowane projekty polichromii Jerzego Nowosielskiego dla tyskiego kościoła Ducha Świętego, znajdujące się w Muzeum Miejskim w Tychach, a także inne projekty sakralne mistrza przechowywane w Muzeum Ikon w Supraślu. Wizjonerskie projekty kościołów Stanisława Niemczyka zobaczymy w postaci szkiców, rysunków i makiet, skonfrontowanych z fotografiami zrealizowanych budowli.

widok wystawy „Spotkanie", Jerzy Nowosielski, Stanisław Niemczyk, Galeria Bielska BWA Bielsko-Biała, fot. Krzysztof Morcinek
widok wystawy „Spotkanie", Jerzy Nowosielski, Stanisław Niemczyk, Galeria Bielska BWA Bielsko-Biała, fot. Krzysztof Morcinek
widok wystawy „Spotkanie", Jerzy Nowosielski, Stanisław Niemczyk, Galeria Bielska BWA Bielsko-Biała, fot. Krzysztof Morcinek
widok wystawy „Spotkanie", Jerzy Nowosielski, Stanisław Niemczyk, Galeria Bielska BWA Bielsko-Biała, fot. Krzysztof Morcinek
widok wystawy „Spotkanie", Jerzy Nowosielski, Stanisław Niemczyk, Galeria Bielska BWA Bielsko-Biała, fot. Krzysztof Morcinek
widok wystawy „Spotkanie", Jerzy Nowosielski, Stanisław Niemczyk, Galeria Bielska BWA Bielsko-Biała, fot. Krzysztof Morcinek

Agata Smalcerz, kuratorka wystawy:
„W 2023 roku mija 100 lat od narodzin Jerzego Nowosielskiego. Dokładnie w rocznicę urodzin artysty, 7 stycznia 2023 roku, Galeria Bielska BWA otwiera wystawę, która zaprezentuje współpracę słynnego malarza ze znakomitym architektem Stanisławem Niemczykiem w kościele Ducha Świętego w Tychach.

Jerzy Nowosielski – projekt polichromii wnętrza w cerkwi pw. Zaśnięcia Matki Bożej w Lourdes, ok. 1984, 49,7 × 69,2 cm, ołówek, tempera/ gwasz, tektura, własność prywatna, fot. archiwum Galerii Bielskiej BWA
Jerzy Nowosielski, Projekt polichromii do kościoła pw. Ducha Świętego w Tychach, 1982, ołówek, akwarela na papierze, zbiory Muzeum Miejskiego w Tychach

To Stanisław Niemczyk projektując kościół, który stał się jedną z ikon współczesnej architektury sakralnej, był inicjatorem zaproszenia w 1982 roku Jerzego Nowosielskiego, profesora krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, znanego z realizacji fresków, głównie w cerkwiach prawosławnych, do stworzenia programu ikonograficznego polichromii w kościele katolickim. Budynek kościoła Ducha Świętego w Tychach Żwakowie był projektem rewolucyjnym. Zrealizowany w latach 1978–1982 miał formę olbrzymiego namiotu, ze ścianami pozbawionymi okien, wyłożonymi wewnątrz drewnianymi deskami. Na ich surowej powierzchni Jerzy Nowosielski osobiście namalował kilkadziesiąt przedstawień, które tworzą całość odnoszącą się do symboliki chrześcijańskiej, uniwersalnej, ważnej zarówno dla religii prawosławnej, jak i katolickiej. W wydanym w 2022 roku albumie „Nowosielski na Śląsku” dr Krystyna Czerni opisuje wszystkie przedstawienia z tej świątyni, analizując ich formę i treść oraz kontekst dzieła.

Kościół Ducha Świętego w Tychach, proj. Stanisław Niemczyk, zbiory Muzeum Miejskiego w Tychach, fot. A. Pławski
Polichromie Jerzego Nowosielskiego w kosciele św Ducha w Tychach, fot Krzysztof Morcinek

W 2023 roku, 19 września, Stanisław Niemczyk obchodziłby 80. urodziny. Genialny architekt odszedł przedwcześnie 13 maja 2019 roku, zostawiając wiele budowli świeckich o znaczących walorach architektonicznych, ale przede wszystkim kilkanaście kościołów, które są niezwykłymi realizacjami na tle współczesnej architektury sakralnej. Nie wszystkie udało się ukończyć za życia ich projektanta; wciąż trwa budowa monumentalnego kościoła pw. św. Franciszka i św. Klary wraz z klasztorem Franciszkanów w Tychach Paprocanach, rozpoczęta w 2000 roku, a także kościołów: Ojca Pio w Tychach Mąkołowcu, Jana Pawła II w Pszczynie, Chrystusa Króla Wszechświata w Rawie Mazowieckiej. Nad dalszymi pracami w tych świątyniach czuwają Anna Niemczyk-Wojtecka i Robert Wojtecki z Biura Architektonicznego „ARS Architektura”, założonego przez Stanisława Niemczyka.”

Polichromie Jerzego Nowosielskiego w kosciele św Ducha w Tychach, fot. Krzysztof Morcinek
Polichromie Jerzego Nowosielskiego w kosciele św Ducha w Tychach, fot. Krzysztof Morcinek

Wystawie towarzyszy bogaty program wydarzeń: projekcja cyklu dokumentalnego „Jerzy Nowosielski”, zrealizowanego w latach 2003–2004 przez Stanisława Kubiaka (7 stycznia 2023); sesja z udziałem dr Krystyny Czerni, prof. Leona Tarasewicza, inż. arch. Roberta Wojteckiego i o. Wawrzyńca Jaworskiego, poświęcona twórczości prof. Jerzego Nowosielskiego i Stanisława Niemczyka (21 stycznia 2023); cykl wykładów dr Krystyny Czerni (raz w miesiącu do czerwca 2023) oraz wspólne zwiedzanie kościołów w Czechowicach-Dziedzicach, Pszczynie i Tychach, z oprowadzaniem inż. arch. Roberta Wojteckiego (13 maja 2023). Szczegóły będą publikowane na bieżąco na stronie galeriabielska.pl.

Polichromie Jerzego Nowosielskiego w kosciele św Ducha w Tychach, fot. Krzysztof Morcinek
Polichromie Jerzego Nowosielskiego w kosciele św Ducha w Tychach, fot. Krzysztof Morcinek

Kuratorką wystawy jest Agata Smalcerz, dyrektorka Galerii Bielskiej BWA. Współpraca: dr Krystyna Czerni, Anna Niemczyk-Wojtecka, Krzysztof Morcinek.

Jerzy Nowosielski, urodzony 7 stycznia 1923 w Krakowie (zmarł 21 lutego 2011) – malarz, rysownik, scenograf, filozof i teolog prawosławny. Uważany za jednego z najwybitniejszych współczesnych pisarzy ikon, przedstawianych w metafizycznych kompozycjach figuralnych i pejzażach. Jest jednym z patronów 2023 roku, wybranych przez Sejm RP.

Stanisław Niemczyk, urodzony 19 września 1943 roku w Czechowicach-Dziedzicach (zmarł 13 maja 2019) – architekt, autor budynków handlowych, usługowych, mieszkalnych i sakralnych. Zasłynął jako twórca niezwykłych kościołów. Zdobywca wielu nagród i odznaczeń.

Zostań naszym patronem_ką!

Piszemy o sztuce z całej Polski. Komentujemy najważniejsze wydarzenia w sztuce, dowartościowujemy marginesy, dajemy głos osobom twórczym i specjalistom. Od 2023 roku będziemy wyłącznie w internecie. Pomóż nam w robieniu SZUMU.

NEWSLETTER

Co piątek w Twojej skrzynce!


Stopka

Artystka / ArtystaJerzy Nowosielski, Stanisław Niemczyk
WystawaSpotkanie
MiejsceGaleria Bielska BWA w Bielsku Białej
Czas trwania7.01.2023-26.02.2023
Kuratorka / KuratorAgata Smalcerz
FotografieKrzysztof Morcinek
Strona internetowagaleriabielska.pl/
Indeks

Zobacz też