MAGAZYNSZUM.PL: TOP 2025
Co definiowało rok 2025? To, że był dokończeniem poprzedniego. Kiedy przed dwunastoma miesiącami podsumowywaliśmy rok 2024, zwracaliśmy uwagę, że „nowa władza coraz częściej wchodzi w buty poprzedniej, starając się jakoś dotrwać do wyborów prezydenckich. Zmiana jest więc niedokończona, rozmemłana, w procesie”. To drugie dotyczyło także sztuki – najbardziej wyczekiwane konkursy były jeszcze w toku albo dopiero je zapowiadano. Dziś sytuacja jest już inna. Najważniejsze instytucje (a także szereg tych spoza pierwszego planu) mają swoje dyrekcje. Nie tylko to się zmieniło. Od lipca nominacje wręcza nowa ministra – Marta Cienkowska.
A w wymiarze artystycznym? To były intensywne 365 dni. Swoje kolekcje w nowej odsłonie pokazały Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (była to zarazem pierwsza wystawa w nowym gmachu tej instytucji) i Muzeum Sztuki w Łodzi. Pierwsza przyniosła rozczarowanie (przynajmniej nam, ale chyba nie tylko), druga – powszechne uznanie; pierwsza zniknęła z sal ekspozycyjnych po paru miesiącach, druga – zagości na dłużej. Ale to tylko (i aż) „top of the top”. A co poza tym? Cały szereg ważnych inicjatyw i wystaw, wśród których warto wyróżnić te związane z Ukrainą, walczącą już czwarty rok. Przez minione 52 tygodnie staraliśmy się pisać o nich wszystkich.
Wy natomiast nie tylko chętnie nas czytaliście, ale i słuchaliście: na tyle, że nasz podcast Godzina Szumu powoli zaczął wypierać rozmowy zamieszczane w magazynie – stąd nasza „topka” po raz pierwszy obejmuje ich tylko pięć (w sumie opublikowaliśmy dziewięć). Znak czasów? Poza tym zachowujemy dotychczasowe zasady naszej corocznej statystyki najchętniej czytanych tekstów: nie uwzględniamy działów „Na Dobry Początek”, „Do Zobaczenia” oraz „News”. Zachowujemy też naszego Patronite’a – i przy okazji dziękujemy wszystkim patronującym. Jest Was coraz więcej, co bardzo nas cieszy. Zachęcamy do dalszego wsparcia! I jeszcze uwaga pro domo sua: od 2025 roku naszymi social mediami i Patronitem zajmuje się Weronika Guenther. W takim składzie wchodzimy w rok 2026.
W podsumowaniu nie uwzględniamy też wspomnień. Tych niestety było w mijającym roku za dużo. W 2025 roku zmarli Włodzimierz Jan Zakrzewski, Bożena Wahl, Przemysław Piniak, Mirosław Filonik, Tadeusz Rolke, Grzegorz Kowalski i Anka Ptaszkowska.
Teksty, top 2025:
15. Monika Stobiecka, Uważna rewolucja. Dekolonialne praktyki w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie
14. Stach Szabłowski, Pan malarz. „Pan Pan RDK” w GaMA w Poznaniu
13. Andrzej Marzec, O przewrotach ciał niebieskich. „Nieposłuszne gwiazdy” w BWA Wrocław
12. Łucja Staszkiewicz, Seksowne i niedopłacone. O wystawie „Strefy LGBT+” w Galerii Miejskiej Arsenał w Poznaniu
11. Paweł Leszkowicz, Las znaczeń. Wokół wystaw Daniela Rycharskiego i Władysława Hasiora
10. Stach Szabłowski, Gleba obiecana. „Gleba i przyjaciele” w CSW Zamek Ujazdowski
9. Anna Markowska, 340 mieszczańskich bibelotów w służbie socjalistycznej estetyki. „Wielka czwórka i inni” w Muzeum Narodowym we Wrocławiu
8. Tomek Paszkowicz, Ciemna materia świata sztuki patrzy na Muzeum Sztuki Nowoczesnej
7. Anna Markowska, Inteligentnie, choć bez zaskoczeń. „Wystawa niestała” w Muzeum Sztuki Nowoczesnej
6. Aleksy Wójtowicz, Nie wiadomo, kiedy nadejdą ciepłe deszcze. „Pomnik upadku” Pawła Kasprzaka w TRAFO
5. Barbara Woźniczka, Sonia Witak, Wymuszone wotum zaufania. „Oczy moje zwodzą pszczoły” w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski
4. Aleksy Wójtowicz, Golem i jego pan. „Obłęd. Przypadek Mariana Henela” w Muzeum Etnograficznym we Wrocławiu
3. Karolina Plinta, Aleksy Wójtowicz, Scena polskiego niezalu, stan na styczeń 2025
2. Weronika Wojda, Chciałabym tego nie wiedzieć. „Moja dziewczyna jest dziewczyną mojego przyjaciela” Patryka Różyckiego w Polana Institute
1. Karolina Plinta, Brzydko malowane. Bielska Jesień 2025
Godzina Szumu, top 2025:
10. Odcinek #136: Ja z HIV. Rozmowa wokół wystawy „Tygrysia krew” w Galerii Foksal
9. Odcinek #137: Walka artysty ze społeczeństwem, czyli Michał Stachyra opowiada o przygodach Fundacji KZMRZ
8. Odcinek #139: Anna Łazar o tym, co zamierza robić jako dyrektorka CSW Zamek Ujazdowski
7. Odcinek #138: Cóż po malarstwie w czasach AI? Rozmowa z Tymkiem Borowskim i Jankiem Owczarkiem
6. Odcinek #145: Jak naprawić kulturę w rok? Rozmowa z Hanną Wróblewską
5. Odcinek #131: Katarzyna Kozyra jest i nie jest
4. Odcinek #133: Dlaczego Polacy próbowali się wybielić? Magdalena Wróblewska i Witek Orski o nowym programie Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie
3. Odcinek #135: Fotografia jako okno skierowane na siebie. Rozmowa z Kamilą Bondar i Łukaszem Rusznicą
2. Odcinek #134: Pesymizm na nowy początek. Rozmowa z Joanną Mytkowską
1. Odcinek #132: Zerwać z hierarchią i odsłonić okna. Co planuje Agnieszka Pindera jako nowa dyrektorka Zachęty?
Rozmowy, top 2025:
5. Jakub Knera, Przyszłość nie jest neutralna. Rozmowa z Martą Kołacz
4. Karolina Plinta, Bądźmy bliżej siebie. Rozmowa z Filipem Kijowskim i Tarasem Gembikiem
3. Ola Berłożecka, Wdowa jako afekt przyszłości. Rozmowa z Aleksandrą Ska
2. Aleksy Wójtowicz, Wilki albo wilki w owczej skórze. Rozmowa z P. Jędrzejczak, D. Kowynią, M. Modzelewską, T. Paszkowiczem i T. Szabelskim-Różniakiem
1. Jakub Banasiak, Karolina Plinta, Piotr Policht, Aleksy Wójtowicz, Betonowe buty. Dyskusja redakcyjna wokół „Wystawy niestałej” w Muzeum Sztuki Nowoczesnej
Top 2024 w 2025:
3. Karolina Plinta, Głuchy narrator. Rozmowa z Danielem Kotowskim
2. Wiktoria Szczupacka, Nadal chcemy całego życia, ale mamy już własną historię. „Chcemy całego życia” w PGS Sopot
1. Łukasz Białkowski, Jak przeceniamy sztukę ludzi i nie doceniamy sztuki AI. Sztuczna Inteligencja i obawy o „prawdziwą” sztukę
