„Dom sztuki” w domu Tadeusza Kantora i Marii Stangret w Hucisku

Wystawa Dom sztuki poświęcona jest historii domu Tadeusza Kantora i Marii Stangret, pomnikowi krzesła oraz rezydencjom artystycznym, które w ostatnich dziesięciu latach były realizowane w Hucisku przez Fundację im. Tadeusza Kantora. Pomysł wybudowania domu przez Marię i Tadeusza rodził się stopniowo. Zaczynając od samej lokalizacji, wynikającej w dużej mierze z kontaktów przyjacielskich, poprzez okres, w którym Kantor szczególnie skupiał się na kwestiach pamięci i domu rodzinnego. Inicjatywa zbudowania własnego domu stała się dla Kantora okazją do podjęcia działalności artystycznej w zupełnie nowej materii.

Prace nad projektem nie miały charakteru wyłącznie architektonicznego. Poprzedzały je poszukiwania formy dla idei domu. W kolejnych szkicach i rysunkach artysta wprowadzał, zmieniał i wypróbowywał poszczególne elementy składające się na słownik domu – kształt dziedzińca, dachu, formę okien, komin, etc. Finalny projekt powstał w dialogu z architektem Piotrem Stępniem i został zrealizowany w 1984 roku.

Tadeusz Kantor, „To jest dom Marysi”, ok. 1980, flamaster, pastel na papierze

„Dom sztuki”, widok wystawy, fot Zuzanna Zięba, Fundacja im Tadeusza Kantora

„Dom sztuki”, widok wystawy, fot Zuzanna Zięba, Fundacja im Tadeusza Kantora

„Dom sztuki”, widok wystawy, fot Zuzanna Zięba, Fundacja im Tadeusza Kantora

„Dom sztuki”, widok wystawy, fot Zuzanna Zięba, Fundacja im Tadeusza Kantora

„Dom sztuki”, widok wystawy, fot Zuzanna Zięba, Fundacja im Tadeusza Kantora

Wystawa składa się z dwóch warstw. Jedną stanowią prace i historie ukazujące proces powstania, kształtowania się domu w Hucisku oraz cyklu Pomników niemożliwych Tadeusza Kantora, z których betonowe Krzesło doczekało się realnej formy, nieopodal domu. Rysunki Tadeusza Kantora dotyczące tych dwóch obszarów stanowią centrum ekspozycji.

Oprócz dzieł gospodarzy – Kantora i Stangret – na wystawie znajdują się prace artystek i artystów, którzy gościli w domu w Hucisku w ostatnich latach. Niektóre z nich pozostają w domu formie fragmentów procesu, inne reprezentowane są przez finalne obiekty czy publikacje.

„Dom sztuki”, widok wystawy, fot Zuzanna Zięba, Fundacja im Tadeusza Kantora

„Dom sztuki”, widok wystawy, fot Zuzanna Zięba, Fundacja im Tadeusza Kantora”Dom sztuki”, widok wystawy, fot Zuzanna Zięba, Fundacja im Tadeusza Kantora

„Dom sztuki”, widok wystawy, fot Zuzanna Zięba, Fundacja im Tadeusza Kantora

„Dom sztuki”, widok wystawy, fot Zuzanna Zięba, Fundacja im Tadeusza Kantora

„Dom sztuki”, widok wystawy, fot Zuzanna Zięba, Fundacja im Tadeusza Kantora

„Dom sztuki”, widok wystawy, fot Zuzanna Zięba, Fundacja im Tadeusza Kantora

Drugą warstwę wystawy stanowi sam dom w Hucisku, jako obiekt i jako dzieło sztuki, oraz to, co składa się na jego wnętrze. Są to zarówno przedmioty, które Maria Stangret i Tadeusz Kantor do swojego domu wybrali (niektóre również zaprojektowali), jak i prace osób artystycznych, z którymi się przyjaźnili. To między innymi dzieła Jacka Stokłosy, Achille Perillego, Jadwigi Maziarskiej czy Roberta Wilsona. Wpisały się one już w stałość domu.

W tej perspektywie czasem trudno może być oddzielić to, co jest wystawą, od tego, co jest domem. Ale taka już chyba jest specyfika eksponowania sztuki w przestrzeni prywatnej, która wiąże tak wiele znaczeń skupiających się w polskim słowie dom.

Antoni Burzyński, Lech Stangret