„Podłoga” w Galerii Pracownia Wschodnia

Deski, panele, kafelki, beton. Podłoga. Najniższy punkt w przestrzeni, płaszczyzna codzienności. Fundament i granica. Archiwum kroków, rytuałów i upadków. Wszystko przyjmuje, jest powierzchnią kontaktu, zrzutu, płasko rozpostartym zapisem pamięci. Leżą na niej okruchy decyzji, porzucone myśli w kształcie swetra, papierów, pojedynczych włosów, guzików i skarpet. Bałagan, zalegający kurz, plamy, które zostawia po sobie pośpiech, pustka, starannie ułożone przedmioty czy przypadkowe ich nagromadzenia współtworzą z podłogą obszar kumulacji codziennych napięć.

Wystawa Podłoga proponuje myślenie o podstawie każdej przestrzeni jako o medium, o nośniku znaczeń, mapie praktyk i rytuałów, przestrzeni rozmaitego ruchu. Rysy w podłodze, niczym drobne blizny na skórze miejsca, są zapisem czasu, dotknięć, przesunięć. Jest ona żywą strukturą reaktywną – mówi wzorami, rytmami, lustrzaną symetrią, podpowiada stopom taniec zamiast chodzenia. Kiedy skrzypi, to jakby przemawiała głosem miejsca, poszarpanym szeptem drewna, które pamięta każdy krok.

„Podłoga”, widok wystawy, Galeria Pracownia Wschodnia, fot. Paulina Mirowska

„Podłoga”, widok wystawy, Galeria Pracownia Wschodnia, fot. Paulina Mirowska

„Podłoga”, widok wystawy, Galeria Pracownia Wschodnia, fot. Paulina Mirowska

„Podłoga”, widok wystawy, Galeria Pracownia Wschodnia, fot. Paulina Mirowska

„Podłoga”, widok wystawy, Galeria Pracownia Wschodnia, fot. Paulina Mirowska

„Podłoga”, widok wystawy, Galeria Pracownia Wschodnia, fot. Paulina Mirowska

A pod nią pulsuje podskórna sieć przewodów, rur i kabli, niczym układ nerwowy, podtrzymuje trwanie tego, co widoczne na powierzchni. Tam też znajdują się warstwy instalacji, zamknięte przestrzenie, do których nie mamy dostępu. Podłoga staje się granicą między tym, co widzialne, a tym, co skryte. Między tym, co zmysłowe, a tym, co materialne. Między ciałem a ziemią. Między tym, co trwa a tym, co zostało utracone. Co osuwa się w dół, co upada, co wraca. To, co jawne, opiera się na tym, co ukryte.

Osoby artystyczne biorące udział w wystawie reinterpretują podłogę jako miejsce styku z codziennością, z tym, na czym siebie osadzamy. W dialogu z architekturą ekspozycji, twórczynie i twórcy kierują nasz wzrok ku dołowi, ku temu, co milcząco towarzyszy naszemu doświadczaniu świata. W pracach Agnieszki Grodzińskiej, Piotra Kopika, Piotrka Kowalskiego, Natana Kryszka, Jakuba Michalaka, Zofii Mierzejewskiej i Weroniki Wysockiej podłoga staje się punktem wyjścia do badań nad formą i pamięcią przestrzeni. Artystki i artyści odsłaniają to, co zakryte, przechowywane, co osiadło w warstwach i w szczelinach, to, co prześwituje przez jej rysy.

„Podłoga”, widok wystawy, Galeria Pracownia Wschodnia, fot. Paulina Mirowska

Wystawa wypełnia wnętrze galerii, ale także je przeobraża. Przestrzeń zostaje zrytmizowana przez układ drewnianych modułów i cylindrycznych ekspozytorów. Pracownia Wschodnia staje się planszą, sceną, polem działania.

Podłoga jest tutaj miejscem stąpania, ale i powierzchnią zdarzenia – punktem spotkania między ruchem a bezruchem, obecnością a śladem po niej. Wystawa otwiera przestrzeń uważności, zachęca do spojrzenia pod stopy, do kontaktu z materią i historią, które tworzą grunt poznania. Podłoga przestaje być jedynie tłem, staje się aktywną uczestniczką opowieści o czasie, ruchu i o topografii trwania, zapisanej w strukturze drewna, betonu czy kafli.

Laura Byśkiniewicz