13.11.2020

„Nowe Ciepło: Gospodarstwa bez ziemi” w Miejskim Centrum Kultury w Nowym Mieście Lubawskim

Patrycja Wojtas i Szymon Maliborski, „Krajobraz bezrolny”, 2020, fotografie, fot. Tytus Szabelski
„Nowe Ciepło: Gospodarstwa bez ziemi” w Miejskim Centrum Kultury w Nowym Mieście Lubawskim
Patrycja Wojtas i Szymon Maliborski, „Krajobraz bezrolny”, 2020, fotografie, fot. Tytus Szabelski

Przyglądając się starym mapom, bez trudu można zauważyć powtarzalny schemat. W większości wsi ziemi lubawskiej widać kilka dużych zabudowań gospodarskich i wiele niewielkich, kilkuhektarowych siedlisk. Niemal wszyscy byli rolnikami, ale niewielu mogło się rozwijać. Od tego czasu minęło ponad sto lat. Wieś przeżyła dwie reformy rolne, dzielące majątek największych właścicieli ziemskich, powstanie i upadek Państwowych Gospodarstw Rolnych i finansowo-biurokratyczną strzykawkę Unii Europejskiej. Jednak jeśli przyjrzeć się bliżej, można odnieść wrażenie, że zatoczyliśmy koło. Dziś w każdej wsi jedynie kilka rodzin, a czasem przedsiębiorstw, zajmuje się ziemią. Reszta z rolników przeistoczyła się w mieszkańców wsi, żyjących w krajobrazie i kulturze wiejskiej, lecz luźno związanych z codziennym trudem pracy na gospodarstwie.

Rolnicy leczą polskie społeczeństwo z homofobii. Rozmowa z Danielem Rycharskim Z Danielem Rycharskim rozmawia Joanna Ruszczyk CZYTAJ!

Miejsca, które zobaczyli zaproszeni do festiwalu Nowe Ciepło artyści, mogły wydawać się przygnębiające. Opuszczone gospodarstwa z zaoranymi drogami dojazdowymi. Domy w polach, gdzie kukurydza i zboże rośnie tuż przy fundamencie szopy z żużlaka. Kamienne budynki gospodarcze i duże domy z czerwonej cegły, w których mieszka samotna staruszka z jednym synem. Tytułowe gospodarstwa bez ziemi – siedliska, które swoją obecnością poświadczają o woli życia na wsi. Ludzie rodzinnie i zawodowo związani z rolą, która z różnych powodów została porzucona, oddana lub sprzedana.

„Nowe Ciepło: Gospodarstwa bez ziemi”, widok wystawy, fot. Tytus Szabelski
Patrycja Wojtas i Szymon Maliborski, „Krajobraz bezrolny”, 2020, fotografie, fot. Tytus Szabelski
„Nowe Ciepło: Gospodarstwa bez ziemi”, widok wystawy, fot. Tytus Szabelski
Natalia Reszka, „Góry u Jana”, 2020, fotografie archiwalne, pamiętnik, fot. Tytus Szabelski
Natalia Reszka, „Góry u Jana”, 2020, grafika cyfrowa, fot. Tytus Szabelski
„Nowe Ciepło: Gospodarstwa bez ziemi”, widok wystawy, fot. Tytus Szabelski
Katarzyna Wąsowska, „Wy byście tego nie przeżyły”, 2020, fotografie, instalacja, fot. Tytus Szabelski
„Nowe Ciepło: Gospodarstwa bez ziemi”, widok wystawy, fot. Tytus Szabelski
„Nowe Ciepło: Gospodarstwa bez ziemi”, widok wystawy, fot. Tytus Szabelski
„Nowe Ciepło: Gospodarstwa bez ziemi”, widok wystawy, fot. Tytus Szabelski
Paweł Starzec, „Letniska”, 2020, fotografie, fot. Tytus Szabelski
„Nowe Ciepło: Gospodarstwa bez ziemi”, widok wystawy, fot. Tytus Szabelski

Życie i praca człowieka fundamentalnie przenikają się z krajobrazem, w którym są osadzone, wpływając na jego przyszły kształt. Dlatego zaproszeni do projektu artyści i artystki pytali o związki mieszkańców regionu lubawskiego z ziemią i kwestie jej własności. Próbowali zagłębić się w dawne historie i współczesne sposoby radzenia sobie z gwałtowną modernizacją życia wiejskiego.

Tegoroczna, ósma już edycja wystawy, zatytułowana Gospodarstwa bez ziemi, może być odczytana jako rewers Nowego Ciepła sprzed dwóch lat. Wtedy badaliśmy gburskie tradycje ziemi lubawskiej – historie dużych gospodarzy, solidnych budynków i dumy ze swojej ziemi. Dziś opowiadamy losy wsi odchodzącej od rolnictwa i będącej w rozkroku pomiędzy tradycją a rozpędzoną, globalną rzeczywistością. Być może pytania i obserwacje artystów pozwolą nam, mieszkańcom ziemi lubawskiej, lepiej poczuć i zrozumieć nasze miejsce w świecie.

NEWSLETTER

Co piątek w Twojej skrzynce!


Stopka

Artystka / ArtystaTomasz Kowalczyk, Natalia Reszka, Paweł Starzec, Katarzyna Wąsowska, Patrycja Wojtas i Szymon Maliborski, mieszkańcy ziemi lubawskiej
WystawaNowe Ciepło: Gospodarstwa bez ziemi
MiejscePrzestrzeń Gruzownia, Miejskie Centrum Kultury, Nowe Miasto Lubawskie
Czas trwania4.09–30.10.2020
Kuratorka / KuratorTytus Szabelski, Marcin Zalewski; organizator: Fundacja Inicjatyw Krajobrazowych „Wybudowania”
FotografieTytus Szabelski
Strona internetowawybudowania.pl
Indeks

Zobacz też