„The lie, We lie” Łukasza Horbów w Punkcie Odbioru Sztuki

Tytuł wystawy They lie, we lie, czyli „Oni kłamią, my kłamiemy” pochodzi od tytułu książki amerykańskiego antropologa Petera Metcalfa, profesora Uniwersytetu w Harvardzie. Naukowiec już na wstępie podważa w niej wiarygodność opowieści o przodkach swojej rozmówczyni Bilo Kasi – artystokratki, pochodzącej z północnych ziem wyspy Borneo.

Badacz zauważa, że kobieta, snując opowieść, przekazuje jedynie wiedzę, którą otrzymała od swoich przodków, ale zaznacza, że jeżeli oni kłamali, zupełnie nieświadomie i nieumyślnie, kłamie także ona. A jeżeli oni mówili prawdę, prawdę przekazuje również ona. Kobieta służyła jako główne źródło badacza i –
jak podkreśla sam Metcalf – Bilo Kasi zrobiła tak samo dużo, aby przeszkodzić mu, jak i pomóc w dotarciu do prawdy. Trudną rolą antropologa jest bazowanie na przekazach słownych, a jak w praktyce się okazuje, jest to niezwykle subiektywne źródło, co oznacza, że nie zawsze wiarygodne. They lie, we lie możemy także swobodnie potraktować jako wprawkę do lekcji angielskiego, jest to wszak fragment deklinacji. Zwykle jako ćwiczenie odmieniamy czasownik nieregularny „be”, ale zmieniając go na „lie” okazuje się, że wszyscy kłamiemy w niemal identyczny sposób.

Łukasz Horbów, „They lie, we lie”, widok wystawy, fot. Maciej Łuczak

Łukasz Horbów, „They lie, we lie”, widok wystawy, fot. Maciej Łuczak

Łukasz Horbów, „They lie, we lie”, widok wystawy, fot. Maciej Łuczak

I lie
you lie
he/she/it lies
we lie
you lie
they lie

Łukasz Horbów, „They lie, we lie”, widok wystawy, fot. Maciej Łuczak

Łukasz Horbów, „They lie, we lie”, widok wystawy, fot. Maciej Łuczak

Łukasz Horbów, „They lie, we lie”, widok wystawy, fot. Maciej Łuczak

Łukasz Horbów, „They lie, we lie”, widok wystawy, fot. Maciej Łuczak

Łukasz Horbów, „They lie, we lie”, widok wystawy, fot. Maciej Łuczak

Łukasz Horbów, „They lie, we lie”, widok wystawy, fot. Maciej Łuczak

Wreszcie „they lie, we lie” możemy użyć także jako wymówkę, oni kłamią, my kłamiemy, wszyscy kłamią, więc dlaczego ja mam tego nie robić. Stosowane przez nas na co dzień białe i czarne kłamstwa, wykręty, półprawdy, nie do końca prawdy, niedopowiedzenia, złudzenia i tzw pożyteczne kłamstwa, pozwalają funkcjonować w tym świecie i czasem bezpiecznie ukrywać się przed rzeczywistością. Kłamstwa z łatwością nawarstwiają się, w tworzeniu ich można osiągnąć mistrzostwo, trudno dociec ich źródła, w efekcie trudno przestać z nich korzystać.