„The Blind Man” Andreei Anghel w 66P

Wystawa Andreei Anghel The Blind Man traktuje archiwa jak żywy, twórczy proces. Tytuł czerpie z dadaistycznego magazynu „The Blind Man” z 1917 roku, założonego przez Marcela Duchampa, Pierre’a Roché i Beatrice Wood w Nowym Jorku. Nie jest jednak kontynuacją dadaizmu. Artystka nie cytuje historii, lecz inspiruje się własną, wieloletnią praktyką czytania i interpretowania gromadzonych obrazów oraz przedmiotów. Podczas wystawy w 66P aktualizuje symboliczny tytuł magazynu, nadając mu własną interpretację.

Tematem przewodnim jest ślepota ideologiczna, czyli wewnętrzny mechanizm, który pozwala widzieć tylko to, co wygodne. Nie ma ona nic wspólnego z dysfunkcją zmysłu. Osoba celowo ślepa, w opowieści artystki, może budzić pogardę otoczenia lub stać się wpływową postacią polityczną. Dzieła na wystawie próbują uchwycić tę wewnętrzną sprzeczność w człowieku i pokazać, jaki ma wpływ na sytuacje społeczne.

Za pośrednictwem wystawy wchodzimy w dwie splatające się opowieści o praktyce Anghel.

Andreea Anghel,„Narzędzia Panów”, 2025, „The Blind Man”, fot. Andreea Anghel

Andreea Anghel, „Kasyno zawsze wygrywa”, 2023, „The Blind Man”, fot. Andreea Anghel

Andreea Anghel, „Wyścig szczurów II”, 2021, „The Blind Man”, fot. Małgorzata Kujda, postprodukcja Andreea Anghel

Pierwsza to prezentacja skanów gromadzonych przez lata. Wyrwanych z kontekstu i będących składową prezentowanych prac, obrazów pochodzących z książek na różne tematy, pochodzących z różnych krajów, znalezionych w różnych odstępach czasu. Rumńska artystka inspiruje się Atlasem Mnemosyne Aby’ego Warburga, który śledził jak obrazy i metafory podróżują w czasie i przestrzeni. Jak gesty i emocje niosą ukrytą psychologię epoki. Historyk łączył kulturę wysoką z popularną, od malarstwa Albrechta Dürera po reklamy golfa, krytykując czysto stylistyczną analizę. Andreea Anghel działa w inny sposób. Jej archiwa są wielojęzyczne, wielokontekstowe, ale pozbawione hierarchii. Artystka nadaje kształty, ale nie narzuca znaczeń. Każdy przedmiot może stać się symbolem, jest ograniczony jedynie przez wyobraźnię i skojarzenia.

Druga opowieść to choreografia przestrzeni wystawy, prezentowanych premierowo witryn, instalacyjnych artefaktów, które artystka układa w przemyślaną konstelację. Obiekty razem tworzą wgląd w jej procesy myślowe. Warto podkreślić, że każdy element wystawy The Blind Man stanowi komentarz zarówno do tego co prywatne i publiczne. Jako przykład warto przywołać dwie znajdujące się obok siebie witryny. Praca Vessel jest komentarzem do publicznego strachu. Tego, jak polityczne i społeczne pozycje władzy posługują się obrazami, by kształtować zbiorową wyobraźnię. Artystka ujawnia moralną ślepotę jako mechanizm władzy. Ci, którzy decydują o narracjach, często świadomie odwracają wzrok od cierpienia. Kobiety w takich publicznych rolach stają się szczególnie narażone. Ich ciała i wizerunki są oceniane. Nóż umieszczony w witrynie, w klatce piersiowej zagadkowej postaci to symbol tej publicznej ekspozycji. Zimny, ostry, znajdujący się na wysokości wzroku. Jest trofeum, dowodem, narzędziem, które może ciąć, ale też być fetyszem władzy. Stanowi metaforę męskiej przemocy symbolicznej i fizycznej wobec kobiet w sferze publicznej. W kontraście, obiekt Love przenosi w intymne środowisko domowe, gdzie przemoc pozostaje niewidoczna. Łóżko kojarzone z miłością i bliskością kryje pod stelażem kij baseballowy, symbol zakorzeniony w kontroli, obronie własnego terytorium i poczuciu własności. Artystka nie oskarża, nie stawia oczekiwań. Zamiast tego zadaje pytanie o to, jak patrzymy i interpretujemy anomalie?

Widz nie jest obserwatorem, lecz graczem: wchodzi w konstelację, przesuwa elementy, tworzy własne sekwencje. W ten sposób The Blind Man nie kończy się na ścianach galerii, o czym świadczą dodatkowe komentarze koncepcyjne.

Andreea Anghel, widok wystawy, „The Blind Man”, 2025, fot. Małgorzata Kujda, postprodukcja Andreea Anghel

Andreea Anghel, „Szturm”, 2025, „The Blind Man”, fot. Małgorzata Kujda, postprodukcja Andreea Anghel

Andreea Anghel, „Cześć, mamo!”, 2018, „The Blind Man”, fot. Małgorzata Kujda, postprodukcja Andreea Anghel

Andreea Anghel, „Dzień świstaka”, 2025, „The Blind Man”, fot. Małgorzata Kujda, postprodukcja Andreea Anghel

Andreea Anghel, „Naczynie”, 2025, „The Blind Man”, fot. Małgorzata Kujda, postprodukcja Andreea Anghel

Andreea Anghel, „Naczynie”, 2025, „The Blind Man”, fot. Małgorzata Kujda, postprodukcja Andreea Anghel

🎱PS.

Drugi numer „The Blind Man” ukaże się, gdy tylko prześlesz wystarczającą ilość materiałów do niego. – to podtytuł ekspozycji.

My, widzowie, którzy tworzymy obrazy, również tworzymy personę The Blind Man. – cytat z Kant After Duchamp (MIT Press, 1996). – to zaproszenie do aktywnego udziału.

🎱PPS.

Do tekstu kuratorskiego zostały dołączone autorskie zapiski i notatki Andreei Anghel w duchu flow-of-thought (ang. strumień myśli). To komentarz do prac, wprowadzający kolejną warstwę dialogu i relacji między tym co publiczne a prywatne w kontekście praktyki artystycznej. Dla artystki jest to forma budowania immersyjnego świata.

🎱PPPS.

Wystawa zyskuje dodatkowy wymiar dzięki eksperymentalnemu dialogowi między artystkami. Anghel została zaproszona przez kuratorkę do komentowania archiwów badawczych innej artystki, Bethan Huws, która z kolei przeprowadziła badania artystyczne nt. twórczości Marcela Duchampa. Nietypowa korespondencja to otwarty eksperyment, w którym dwa spojrzenia na archiwa, splatają się w nową narrację. Odpowiada na zaproszenie o ukazaniu się drugiego numeru The Blind Man. Sama książka z komentarzami jest częścią ekspozycji.