26.03.2019

„Subiektywny atlas architektury modernistycznej” Nicolasa Grospierre’a w Instytucie Fotografii Fort

Nicolas Grospierre, „Siedziba Ciech’u”, Warszawa, Polska, 2010
„Subiektywny atlas architektury modernistycznej” Nicolasa Grospierre’a w Instytucie Fotografii Fort
Nicolas Grospierre, „Siedziba Ciech’u”, Warszawa, Polska, 2010

Nicolas Grospierre to jeden z najwybitniejszych współczesnych fotografów, którego zdjęcia z dwóch serii Modern Forms i Modern Spaces po raz pierwszy można zobaczyć na wystawie w Instytucie Fotografii Fort. Oba cykle doczekały się już książkowych wydań i pokazywane były za granicą, lecz nie są dobrze znane polskiej publiczności.

Przestrzeń wystawy Grospierre, co charakterystyczne dla tego artysty, aranżuje w specyficzny sposób, traktując zdjęcia jako część pochłaniającej widza instalacji. Subiektywny atlas architektury modernistycznej ułożony jest w zaskakującym porządku akcentującym bardziej formę poszczególnych budynków, niż miejsce ich usytuowania, autorstwo, czy rok powstania.

Zdjęcia prezentowane na wystawie wykonane zostały w Europie, Azji, obu Amerykach, na Bliskim Wschodzie i w Australii. Są tu zarówno ikoniczne budynki modernizmu, jak Gateway Arch w St. Louis, jak i zupełnie marginalne, choć równie ciekawe formalnie relikty – jak na przykład wyburzony już Szpital Balneologiczny w Druskiennikach.

Roztaczana przez Grospierre’a wizja jest porywająca i szalona, przekracza zarazem ustalone konwencje prezentacji modernistycznej architektury. Zdjęcia łączą się poprzez kształt bryły, rozwiązanie techniczne konkretnego problemu konstrukcyjnego, a nawet kolor detalu użyty do wykończenia budowli.

Ideę fotografii Grospierre’a lepiej uchwycić można przez porównanie z klasykami gatunku w rodzaju Luciena Hervé’a, Ezry Stollera, czy Juliusa Shulmana. Jak zauważa krytyk i teoretyk architektury Elias Redstone, o ile klasycy dwudziestowiecznej fotografii architektury stworzyli popularną dziś wizję modernizmu jako stylu międzynarodowego, minimalistycznego i wzniosłego zarazem, to współcześni artyści, w tym Grospierre, do modernizmu mają już inny, bardziej krytyczny stosunek.

Wystawa stanowi wybór najciekawszych wątków z gromadzonego od dwóch dekad obejmującego tysiące zdjęć archiwum fotografii. Ułożone w sekwencje wielkoformatowe zdjęcia rozwijają koncepcję Grospierre’a znaną fanom jego tumblera i poprzez ekspozycję detalu oraz zestawienie fasad z wnętrzami tworzą kompozycję będącą czymś zupełnie innym i zarazem czymś więcej niż ilustracją z książki, widokiem budynku. W wizji Grospierre’a forma nie jest pochodną funkcji, lecz funkcję poprzedza.

Nicolas Grospierre, „Sanatorium “Donbass””, Massandra, Krym, 2010
Nicolas Grospierre, „Dom pracy twórczej kompozytorów”, Borżomi, Gruzja, 2006
Nicolas Grospierre, „Rezydencja Illangakoon”, Kolombo, Sri Lanka, 2013
Nicolas Grospierre, „Muzeum Archeologiczne Tel-Hatzor”, Kibbutz Ayyelet ha-Shahar, Izrael, 2015
Nicolas Grospierre, „Pałac ślubów”, Wilno, Litwa, 2010
Nicolas Grospierre, „Dom wielkich małp”, Kansas City Zoo, Missouri, USA, 2013
Nicolas Grospierre, „Blok mieszkalny”, Sankt Petersburg, Rosja, 2007
Nicolas Grospierre, „Żółty blok”, Warszawa, Polska, 2005
Nicolas Grospierre, „Muzeum kosmosu i lądowisko dla helikopterów”, Międzynarodowe tereny targowe, Tripoli, Liban, 2010
Nicolas Grospierre, „Subiektywny atlas architektury modernistycznej”, widok wystawy
Nicolas Grospierre, „Subiektywny atlas architektury modernistycznej”, widok wystawy
Nicolas Grospierre, „Subiektywny atlas architektury modernistycznej”, widok wystawy
Nicolas Grospierre, „Subiektywny atlas architektury modernistycznej”, widok wystawy
Nicolas Grospierre, „Subiektywny atlas architektury modernistycznej”, widok wystawy
Nicolas Grospierre, „Subiektywny atlas architektury modernistycznej”, widok wystawy

Nicolas Grospierre (ur. 1975) jest fotografem architektury, a także artystą posługującym się fotografią jako narzędziem twórczym. Dorastał we Francji, w Polsce mieszka od 1999 roku. Zanim zajął się fotografią, studiował nauki polityczne i socjologię w Paryżu i Londynie. Jako fotograf koncentruje się na projektach dokumentalnych. Jednocześnie interesuje go problematyka konceptualna. Jego prace dokumentalne często podejmują wątek pamięci zbiorowej i nadziei wiązanych z modernistyczną architekturą – szczególnie dzisiaj, gdy towarzyszące jej utopijne koncepty straciły na sile i znaczeniu. W swoich konceptualnych pracach buduje sytuację gry prowadzonej z widzem, do której wciąga go za pomocą atrakcyjnych, wręcz zmysłowych obrazów oraz instalacji.
Został nagrodzony Złotym Lwem na 11 Biennale Architektury w Wenecji w 2008 roku (razem z Kobasem Laksą) za wystawę Polskiego Pawilonu Hotel Polonia. Budynków życie po życiu. W 2012 roku był laureatem „Paszportów Polityki”. Jego prace wystawiane były m.in.: w galerii Raster w Warszawie, Cueto Projects w Nowym Jorku, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, Signum Foundation w Wenecji, Graham Foundation w Chicago, Architectural Association Gallery w Londynie, Instytucie Polskim w Madrycie, BWA Warszawa w Warszawie, Peresvetov Pereulok Gallery w Moskwie czy Architektur Galerie w Monachium.
Jego najnowsza publikacja to Modern Spaces. A Subjective Atlas of 20th Century Interiors, wydana w Londynie nakładem Prestel Publishing.

Nowoczesne wnętrza kojarzą nam się przede wszystkim z designem prostym, minimalistycznym, a czasem wręcz surowym. Kolejne skojarzenie jest nieco bardziej subtelne i wiąże się z pozorną ponadczasowością nowoczesnych wnętrz – z faktem, że te przestrzenie były projektowane jako coś ostatecznego i zamysłem, że „nowoczesnego stylu życia” nie da się zastąpić niczym lepszym.
Wygląda jednak na to, że obie te wizje są iluzoryczne. Po pierwsze, nowoczesne wnętrza mogą być przesadzone, zbyt barokowe i ekscentryczne. Po drugie, i być może ważniejsze, okazuje się, że kwestia przemijania i wychodzenia z mody dotyczy takich wnętrz w równym stopniu, co każdych innych – pomimo iż roszczą sobie prawo do ponadczasowości. To właśnie ten rozdźwięk i wynikająca z niego efemeryczna jakość nowoczesnych wnętrz są dla mnie szczególnie poruszające. Mówią bowiem o śmiałości Człowieka czy też – mówiąc łagodniej – o jego pomysłowości, a nawet naiwności. Z drugiej strony to właśnie sprawia, że nowoczesne wnętrza są tak kruche i to finalnie skłoniło mnie do dokumentowania ich.

Dla mnie modernizm, a w szczególności modernizm w architekturze, to ucieleśnienie jednej z najwspanialszych idei w historii ludzkości – postępu. Choć ruch ten zawiódł, jest to porażka naznaczona pewnym stopniem szlachetności, tak charakterystycznej dla idei, które upadły. Porusza mnie to na poziomie estetycznym i ideologicznym. Moje prace można odbierać jako swoistą krytykę modernizmu, ale muszę zaznaczyć, że nie jest ona wyrazem niechęci, a raczej stanowi kontestację i próbę pokazania, co poszło nie tak. Utożsamiam się bowiem z ideami postępu, wierzę w nie i wypatruję ich.

Nicolas Grospierre

NEWSLETTER

Co piątek w Twojej skrzynce!


Stopka

ArtystaNicolas Grospierre
WystawaSubiektywny atlas architektury modernistycznej
MiejsceInstytut Fotografii Fort, Warszawa
Czas trwania2.03–7.04.2019
KuratorAdam Mazur
Strona internetowainstytutfotografiifort.org.pl
Indeks

Zobacz też