SZUM
SZUM Wspieraj nas!
  • Działy
    • News
    • Krytyka
    • Rozmowy
    • Do zobaczenia
    • Na dobry początek
    • Eseje
    • Kwartalnik
    • Patronite
  • Archiwum
  • Podcast
  • Redakcja
  • Stawki
  • Sklep
Piszemy o sztuce z całej Polski. Komentujemy najważniejsze wydarzenia, dowartościowujemy marginesy, dajemy głos osobom twórczym i specjalistom. Pomóż nam w robieniu SZUMU.
Wspieraj nas!
Newsletter Szumu
co piątek w Twojej skrzynce!
NR 27/2026 Patronite 03.07.2026 4 min

Spis treści #42

Portret Aleksy Wójtowicz
udostępnij — facebook   twitter/x   link
pobierz .pdf
Kto w ramach protestu przestał być dyrektorem, kto został prezesem mimo protestów, a kto (i w jakim stylu) postanowił odgryźć się krytykowi za tekst sprzed trzech lat? Jaka nowa ustawa rozsierdzi Polaków? Czym jest osmofuturyzm i kto napisał o nim książkę?
Widok wystawy „Joymaxxing” Martyny Modzelewskiej, kur. T. Paszkowicz, Wolska Galeria Sztuki Współczesnej, Warszawa, fot. Marta Mikołajczyk

O Klacie w Klacie w ramach Klaty – czyli awantura w Opolu

Jeżeli jesteście dostatecznie starzy, pamiętacie zapewne najważniejszą debatę w historii polskiej kinematografii po 1989 roku, czyli zorganizowaną przez portal Filmweb dyskusję pomiędzy reżyserką Barbarą Białowąs a krytykiem Michałem Walkiewiczem. Przez te kilkanaście lat wiele się zmieniło – Białowąs nakręciła niesławne (ale hiperdochodowe) softporno 365 dni, a Walkiewicz został dziennikarzem Kanału Zero, jednak fraza „o filmie w filmie w ramach filmu” stała się frazą kultową. Być może za właśnie tymi czasami zatęsknił reżyser teatralny i zarazem dyrektor Teatru Narodowego Jan Klata, który na spotkaniu z widzami na 50. Opolskich Konfrontacjach Teatralnych „Klasyka Żywa” zdecydował się na konfrontację, ale wyłącznie ze swoim rozmówcą, Piotrem Dobrowolskim. Jak relacjonowano, „doszło do bezprecedensowego ataku” Klaty na Dobrowolskiego – powodem tej „osobistej wendetty” miał być tekst Dobrowolskiego o spektaklu Sen nocy letniej z 2023 roku, który wyjątkowo zapadł Klacie w pamięć – m.in. ze względu na wzmianki o ruchu MeToo i nadużyciach w środowisku teatralnym. Być może właśnie „osobistej wendetty” można było się spodziewać po dyrektorze, który – jak przypominał Marcin Kościelniak w „Didaskaliach” – ten ruch nazywał „inkwizycją rodzaju żeńskiego”, ale sygnatariusze i sygnatariuszki oświadczenia w/s Opolskich Konfrontacji Teatralnych kończą swój list z nadzieją, że skłoni on dyrektora „Jana Klatę do refleksji, weryfikacji postępowania oraz sformułowania przeprosin”. Niektórzy komentatorzy sugerują, że również i w tym przypadku nadzieja jest matką głupich.

Dyrektorski protest w Muzeum Literatury

Natomiast ci, którzy postawili krzyżyk na warszawskim Muzeum Literatury – muszą mieć się z pyszna. Radna KO Beata Michalec (o której karierze w ML wspominałem m.in. w zeszłorocznym kalendarium instytucjonalnym, jak i kilku wydaniach Spisu treści) pod koniec czerwca zrezygnowała ze stanowiska dyrektorskiego w ramach protestu „przeciwko niszczeniu ludzi i ich dorobku. […] Ta szacowna instytucja i jej pracownicy nie mogą być tarczą strzelniczą w wojnie wymierzonej we mnie”, jak napisała w oświadczeniu zamieszczonym na swoim fanpage. Była dyrektora dodaje: „Jeśli moja rezygnacja zmusi choć część mediów i komentatorów do refleksji nad tym, do czego prowadzi ślepy hejt, to ta decyzja miała głęboki sens”. W środowisku muzealniczo-artystycznym zdania na temat tej rezygnacji są, mówiąc eufemistycznie, niezbyt podzielone. A zatem – Muzeum Literatury najprawdopodobniej czeka kolejny konkurs.

Nowe konkursy – nowe dyrektorstwo?

Jeżeli jednak chodzi o konkursy dyrektorskie – na instytucjonalnym horyzoncie pojawiły się dwa nowe wakaty. Pierwszy z nich w Warszawie, na Starym Mieście, w sąsiedztwie Muzeum Literatury – w Staromiejskim Domu Kultury. Wbrew protestom (wspominałem o nich w styczniowym Spisie treści) organizator podjął decyzję o przekształceniu charakteru instytucji – a SDK staje się od przyszłego roku Staromiejskim Domem Kultury… Słowa. Jak można przeczytać na stronie Miasta Warszawy, „Miasto oczekuje, że SDKS stanie się w perspektywie pięciu lat ważnym i rozpoznawalnym ośrodkiem związanym z literaturą, systemowo wspierającym osoby zajmujące się słowem pisanym oraz biorące aktywny udział w inicjatywach związanych z promocją czytelnictwa”. W ramach stypy na wesoło – do 12 września możecie odwiedzić jubileuszową wystawę Historia towarzyska, poświęconą 70 lat Galerii przy Staromiejskim Domu Kultury, znanej obecnie jako Galeria Promocyjna.

Drugim wakat to stanowisko dyrektorskie w Galerii Bielskiej BWA w Bielsku-Białej – które to od 2003 roku (czyli aż przez 23 lata) dzierży Agata Smalcerz. Na zgłoszenia kandydatów i kandydatek Urząd Miasta czeka do 15 września.

To zaledwie fragment najnowszego Spisu treści! Resztę znajdziesz na naszym profilu na Patronite.

Aleksy Wójtowicz – krytyk i historyk sztuki, redaktor „Magazynu Szum”, researcher i okazjonalnie kurator. Publikował m.in. w „Dwutygodniku”, „Dialogu”, „Krytyce Politycznej”, „Widoku”, „MiejMiejsce” i oko.press. Zajmuje się głównie sztuką współczesną z perspektywy socjologicznej i visual culture, historią pola sztuki po 1989 roku w Polsce, związkami polityki i sztuki oraz tzw. zwrotem konserwatywnym.

Więcej

Przypisy

Najczęściej czytane

1
Krytyka 26.06.2026

Przodowniczki pracy. „Twoje ciało to pole pracy” Ali Savashevich w Muzeum Etnograficznym we Wrocławiu

Portret Łucja Staszkiewicz
2
Krytyka 26.06.2026

Dlaczego potrzebujemy Filipki? „Gender Is Over” Filipki Rutkowskiej w Galerii Studio

Portret Karolina Plinta
3
Na Dobry Początek 29.06.2026

29 czerwca – 5 lipca

Redakcja
4
Krytyka 03.07.2026

Na otarcie łez. „Wraz z Innymi” Izabeli Kowalczyk

Portret Anka Wandzel
5
Do zobaczenia 26.06.2026

„Nie woda nie ziemia” w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski

Redakcja
6
Do zobaczenia 30.06.2026

„Sztuka o sztuce. Prace z kolekcji II Galerii Arsenał w Białymstoku” w Miejskim Ośrodku Sztuki w Gorzowie Wielkopolskim

Redakcja

Newsletter Szumu
co piątek w Twojej skrzynce!

REKLAMA
Piszemy o sztuce z całej Polski. Komentujemy najważniejsze wydarzenia, dowartościowujemy marginesy, dajemy głos osobom twórczym i specjalistom. Pomóż nam w robieniu SZUMU.
Spis treści #42 — SZUM
REKLAMA
Logo: SZUM

Magazyn SZUM

Fundacja Kultura Miejsca
Wydział Badań Artystycznych i Studiów Kuratorskich
Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie
ul. Wybrzeże Kościuszkowskie 39
00-347 Warszawa

redakcja@magazynszum.pl

ISSN 2956-817X

Media społecznościowe

  • facebook
  • instagram
  • spotify
  • apple podcasts
  • podcast RSS

Wspieraj nas!

Polityka prywatności

Kontakt

Przeszukaj SZUM

‹ › ×

    ‹ › ×
      Nasz serwis korzysta z cookies w celu analizy odwiedzin.
      Zapoznaj się z naszą polityką prywatności