„Soft Power. Warszawski rodowód Polskiej Szkoły Tkaniny” w Galerii Salon Akademii

Tkanina jutra narodziła się w Polsce – głosił tytuł entuzjastycznego artykułu w „Gazette de Lausanne” z kwietnia 1963 r., gdy prace absolwentek i absolwenta warszawskiej Akademii zadebiutowały na Międzynarodowym Biennale Tkaniny w Lozannie. Wówczas uwaga świata sztuki skupiła się na Polsce. Był to początek wielkiej rewolucji w kształtowaniu nowego języka wizualnego. To za sprawą polskich artystek i artystów tkanina stała się tak ważnym medium.

Nie zdarzyło się wcześniej, żeby w Polsce narodził się nurt, który zmieniłby światową sztukę, a tak się stało w przypadku tkaniny artystycznej, kiedy w latach 60. i 70. XX w. na czele zmian w postrzeganiu tkaniny stanęły polskie artystki (bo były to przede wszystkim kobiety). Łamały zasady ustalone w świecie sztuki od setek lat, eksplorowały obszary materialności, kształtowały nowy język form, wytyczały drogi rozwoju, a co najważniejsze – odrywając tkaninę od przypisanej jej funkcji – wprowadziły w obszar sztuki wysokiej.

Widok wystawy „Soft Power. Warszawski rodowód Polskiej Szkoły Tkaniny”, Galeria Salon Akademii, fot. Patryk Stokowski

Widok wystawy „Soft Power. Warszawski rodowód Polskiej Szkoły Tkaniny”, Galeria Salon Akademii, fot. Patryk Stokowski

Widok wystawy „Soft Power. Warszawski rodowód Polskiej Szkoły Tkaniny”, Galeria Salon Akademii, fot. Patryk Stokowski

Widok wystawy „Soft Power. Warszawski rodowód Polskiej Szkoły Tkaniny”, Galeria Salon Akademii, fot. Patryk Stokowski

Wystawa przypomina, że początek rewolucji miał miejsce właśnie na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Chcemy przywołać postaci wielkich profesorów m.in. Eleonory Plutyńskiej, jak i ich absolwentek i absolwentów, do grona których należeli m.in. Magdalena Abakanowicz, Jolanta Owidzka, Wojciech Sadley.

Przypomnimy sylwetki autorek i autorów wielkiego międzynarodowego sukcesu polskiej szkoły tkaniny. Prezentując najnowsze dokonania środowiska artystycznego skupionego wokół czterech pracowni warszawskiej ASP, stawiamy pytanie o związki z historycznym rodowodem. Wystawa jest próbą przyjrzenia się, w jaki sposób osoby artystyczne nawiązują bądź kontynuują idee zapoczątkowane ponad pół wieku temu w murach uczelni. Czy założenia te są rozwijane, a jeśli tak, to w jaki sposób?

Obserwowany dzisiaj międzynarodowy fenomen tkaniny wynika z jej interdyscyplinarności, demokratycznego charakteru i bogatego zbioru symbolicznych treści. Tkanina pozwoliła zbudować system komunikacji, który stał się dla osób artystycznych niezastąpiony w tworzeniu wielowątkowej i nasyconej znaczeniowo opowieści o współczesności. Prezentowane na wystawie prace budują narrację o związkach tkaniny ze światem natury, o powrocie do archetypów oraz pierwotnych relacji między materią i ciałem. Sama tkanina ze swej natury związana jest z porządkiem organicznym — wywodzi się z włókien roślinnych i zwierzęcych, z procesów wzrostu, przekształcania i rozpadu.

Widok wystawy „Soft Power. Warszawski rodowód Polskiej Szkoły Tkaniny”, Galeria Salon Akademii, fot. Patryk Stokowski

Widok wystawy „Soft Power. Warszawski rodowód Polskiej Szkoły Tkaniny”, Galeria Salon Akademii, fot. Patryk Stokowski

Widok wystawy „Soft Power. Warszawski rodowód Polskiej Szkoły Tkaniny”, Galeria Salon Akademii, fot. Patryk Stokowski

Widok wystawy „Soft Power. Warszawski rodowód Polskiej Szkoły Tkaniny”, Galeria Salon Akademii, fot. Patryk Stokowski

Widok wystawy „Soft Power. Warszawski rodowód Polskiej Szkoły Tkaniny”, Galeria Salon Akademii, fot. Patryk Stokowski

Widok wystawy „Soft Power. Warszawski rodowód Polskiej Szkoły Tkaniny”, Galeria Salon Akademii, fot. Patryk Stokowski

U początków rewolucji języka tkaniny leżało dopuszczenie do głosu jej naturalnych właściwości: struktury, ciężaru, miękkości, podatności na działanie czasu i czynników zewnętrznych. Współcześni twórcy i twórczynie świadomie sięgają po tkaninę również jako medium, które w swoim DNA zawiera kody związane z tożsamością, cielesnością oraz relacyjnością. Jest to materia bliska ciału, podatna na zużycie i rozpad, a jednocześnie silnie zakorzeniona w sferze duchowej. Tkanina staje się nośnikiem refleksji nad procesami życia i śmierci, trwaniem i przemijaniem, chorobą, wpisuje praktyki artystyczne w szerszy kontekst egzystencjalny. Ale jest również jednym z najbardziej politycznych mediów, często wykorzystywana w działaniach aktywistycznych.

Wystawa niewątpliwie jest dowodem na to, że Warszawa wciąż pozostaje ważnym ośrodkiem, w którym medium tkaniny silnie zaznacza swoją obecność w praktykach artystycznych. A medium tkaniny to prawdziwa Soft power w rękach artystek i artystów. To tu na warszawskiej ASP miękkie materie uzyskały autonomię, wyzwoliły się od utylitarnych funkcji, stały się pełnoprawnym środkiem języka wizualnego. Dziś emanują tą samą siłą, która może zmieniać nasze postrzeganie rzeczywistości. Wystawa organizowana przez ASP w Warszawie we współpracy z Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi będzie prezentowana w najbardziej prestiżowych przestrzeniach galeryjnych Pałacu Czapskich.