„Poszukiwanie równowagi” Michala Kerna w Galerii Miejskiej Arsenał w Poznaniu

Przyroda jest moją pracownią, a moja pracownia jest przyrodą.
Michal Kern

Wystawa ta dotyczy przyrody. Tworzenia w przyrodzie i we współpracy z przyrodą. Dzięki przyrodzie i poprzez przyrodę. Jest zapisem działalności człowieka w krajobrazie. Zapisem działań i koncepcji w krajobrazie. Dotykiem natury. Poszukiwaniem równowagi między człowiekiem a naturą.

Wyobraź sobie, że rodzisz się i dorastasz w jednym z najpiękniejszych zakątków Słowacji – w Demianowskiej Dolinie, w powiecie Liptowski Mikułasz. Wraz z ojcem regularnie zdobywacie szczyty Niżnych Tatr, Rohaczy, jeździcie na nartach, uczycie się harmonii z naturą, światem i samym sobą. Pomagacie rodzicom w pielęgnacji ogromnego ogrodu, przez który przepływa romantyczna rzeka Demianówka, tworząc pod ziemią system wyjątkowych jaskiń.

W historycznych wnętrzach swojej klasycystycznej rezydencji regularnie spotykasz nie tylko obrazy swojego ojca, współtwórcy nowoczesnej słowackiej sztuki – Petra Júliusa Kerna (1881–1963), ale także innych znaczących artystów i intelektualistów.

Michal Kern, „Poszukiwanie równowagi”, widok wystawy, Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu, fot. Michał Adamski

Michal Kern, „Poszukiwanie równowagi”, widok wystawy, Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu, fot. Michał Adamski

Michal Kern, „Poszukiwanie równowagi”, widok wystawy, Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu, fot. Michał Adamski

Michal Kern, „Poszukiwanie równowagi”, widok wystawy, Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu, fot. Michał Adamski

Ambicje budowlane komunistycznego reżimu w regionie Liptów stopniowo zaczynają jednak niszczyć krajobraz Twojego dzieciństwa i przybierają monstrualne rozmiary. Na zachód od Twojej posiadłości rozpoczyna się budowa Liptowskiej Mary – drugiej co do wielkości zapory wodnej na Słowacji, która zaleje część krajobrazu Twojego dzieciństwa. Od północy odetnie Cię od otoczenia nowa autostrada z rondem. Na wschodzie powstanie megalomański kompleks budynków akademii wojskowej. A bezpośrednio na Twojej działce zostaną postawione słupy wysokiego napięcia, podtrzymujące linie elektryczne nad Twoim ogrodem.

Gdyby to wszystko wydarzyło się dzisiaj, prawdopodobnie miałbyś(-abyś) możliwość przeprowadzki i ucieczki – zamknięcia się w swojej bańce. Zamknięcia oczu i zapomnienia. W 1962 roku sytuacja wyglądała jednak inaczej. Michal Kern był ponadto tak silnie związany z krainą swojego dzieciństwa, że po ukończeniu studiów w Akademii Sztuk Pięknych w Bratysławie, odmówił przyjęcia stanowiska asystenta i postanowił wrócić do domu, do Liptowa.

Michal Kern, „Poszukiwanie równowagi”, widok wystawy, Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu, fot. Michał Adamski

Michal Kern, „Poszukiwanie równowagi”, widok wystawy, Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu, fot. Michał Adamski

Michal Kern, „Poszukiwanie równowagi”, widok wystawy, Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu, fot. Michał Adamski

Michal Kern należy do pokolenia pionierów sztuki akcji i sztuki konceptualnej na Słowacji i jest jednym z najważniejszych artystów w tym kraju. Jego szczególna wrażliwość i głęboki związek ze środowiskiem naturalnym sprawiły, że twórczośc artysty skupiona była na badaniu przyrody, krajobrazu, na ekologii. Powstały dzieła, których dziś nie jesteśmy w stanie odczytać bez perspektywy kryzysu klimatycznego i klimatycznej katastrofy, na które zwracał uwagę w swojej sztuce.

Międzynarodowy zasięg twórczości Michala Kerna był zasadniczo ograniczony przez surową cenzurę reżimu komunistycznego wobec sztuki eksperymentalnej i konceptualnej, mimo to udało mu się nawiązać systematyczne kontakty chociażby z moskiewską sceną nieoficjalną (np. Francisco Infante) i wystawiać swoje prace na wybranych wystawach w Polsce, na Węgrzech, w Holandii, Niemczech i w innych krajach. Obecnie twórczość Michala Kerna jest reprezentowana we wszystkich znaczących kolekcjach publicznych na Słowacji. Aktualna wystawa w poznańskiej Galerii Miejskiej Arsenał prezentuje wybór dzieł z kolekcji Liptowskiej Galerii Petra Michala Bohúňa w Liptowskim Mikułaszu, a także ze zdeponowanego tam zbioru. Wystawa przedstawia wszystkie zasadnicze kierunki twórczości Michala Kerna: fotografie, rysunki, grafiki, sztukę akcji, konceptualną, a także dzienniki.

W ramach ekspozycji można również znaleźć poezję wizualną: Łopiany, Dotyki, Woda, Cienie, Śnieg, Ślady, Trawa, Wiatr, Kamienie, Odbicia, Kryjówki i inne.

Juraj Čarný