„Pod wspólnym niebem” Bartka Otockiego w Muzeum Narodowym w Szczecinie w ramach programu festiwalu Hunting for Painting RUNO 2026

Najnowszy malarski cykl Bartka Otockiego Pod wspólnym niebem to seria monumentalnych, monochromatycznych portretów oraz wielkoformatowy mural wykonany farbą Musou Black, pochłaniającą niemal całe światło widzialne. Ekstremalne właściwości absorpcyjne farby wpływają na percepcję muralu, co wywołuje wrażenie wpatrywania się w nieprzeniknioną otchłań.

Punktem wyjścia cyklu są fotografie żydowskich, palestyńskich i ukraińskich dzieci ze zbiorów rodzinnych, opublikowane pośmiertnie w internetowych archiwach dokumentujących skalę dziecięcych ofiar wojen. W efekcie pracy z materiałem źródłowym powstały obrazy, w których fotografia, pod wpływem zabiegów formalnych – kadrowania, przeskalowania, redukcji palety barw i rozmycia konturów – ulega malarskiej transformacji, stając się widmowym śladem sportretowanych osób. Otocki skupia się na spojrzeniach dzieci i ich niejednoznacznym statusie. Są one jednocześnie żywe i martwe, obecne i nieobecne, nieme i oskarżycielskie. Wciągają widza w relację patrzenia i destabilizują jego pozycję. Spowalniając percepcję, stawiają opór logice szybkiej wizualnej konsumpcji.

Bartek Otocki, „1938-1942” z cyklu „Pod wspólnym niebem” , 110 x 350 cm, olej na płótnie, 2026, fot. Robert Stachnik

Bartek Otocki, „2017-2022” z cyklu „Pod wspólnym niebem” , 110 x 350 cm, olej na płótnie, 2026, fot. Robert Stachnik

Bartek Otocki, „1935-1944” z cyklu „Pod wspólnym niebem” , 110 x 350 cm, olej na płótnie, 2026, fot. Robert Stachnik

Bartek Otocki, „Pod wspólnym niebem”, widok wystawy, Muzeum Narodowe w Szczecinie –“ Muzeum Sztuki Współczesnej, fot. Robert Stachnik

Bartek Otocki, „Pod wspólnym niebem”, widok wystawy, Muzeum Narodowe w Szczecinie –“ Muzeum Sztuki Współczesnej, fot. Robert Stachnik

Integralnym elementem ekspozycji jest monumentalny obraz-znak w formie czarnego kwadratu. Jego obecność wykracza poza konkret przedstawień. Może być odczytany jako figura pustki, samotności człowieka wobec cierpienia, milczenia Boga lub granicy ludzkiego poznania. Przede wszystkim staje się jednak znakiem obojętności wobec zła obecnego w świecie.

Otocki podejmuje temat cierpienia niewinnych ofiar, wykorzystując język malarstwa. Czyni to bez złudzeń co do sprawczej mocy sztuki, ale ze świadomością ryzyka estetyzacji i zawłaszczenia cudzego cierpienia. Rezygnuje z identyfikowania sportretowanych dzieci, nie odsyła do biografii konkretnych osób, nie próbuje opowiedzieć ich historii. Konstruuje jednak sytuację patrzenia, z której trudno wyjść bez poczucia bezradności i dyskomfortu. Intensywność tego doświadczenia nie pozwala widzowi odwrócić wzroku, konfrontując go ze skandalem cierpienia, który domaga się uobecnienia.

W Symbolice zła Paul Ricoeur zauważa, że zło najintensywniej prowokuje do myślenia, stanowiąc zarazem jedno z największych wyzwań dla ludzkiego rozumu. Ta perspektywa pozostaje bliska Otockiemu, który w swojej praktyce malarskiej konsekwentnie łączy maestrię malarską z analitycznym namysłem nad rzeczywistością.

Bartek Otocki, „Pod wspólnym niebem”, wernisaż wystawy, Muzeum Narodowe w Szczecinie –“ Muzeum Sztuki Współczesnej, fot. Robert Stachnik

𝗛𝗨𝗡𝗧𝗜𝗡𝗚 𝗙𝗢𝗥 𝗣𝗔𝗜𝗡𝗧𝗜𝗡𝗚

RUNO 2026

𝗛𝗨𝗡𝗧𝗜𝗡𝗚 𝗙𝗢𝗥 𝗣𝗔𝗜𝗡𝗧𝗜𝗡𝗚 jest festiwalem młodego malarstwa organizowanym przez Katedrę Malarstwa i Praktyk Kuratorskich Akademii Sztuki w Szczecinie od 2021 roku, od 2024 jako biennale.

DIY – do it yourself to idea, którą implementujemy w świat akademii jako powiew wolności kreacji, zdarzeń i spotkań. Tworzymy sytuacje, których pretekstem jest malarstwo, a trzonem przyjemność z jego tworzenia, odbioru i rozmów w nieprzewidzianych okolicznościach. Każda edycja opiera się na nowej mapie miasta eksploruje inne lokacje.

RUNO – tytuł czwartej edycji festiwalu symbolizuje subtelne struktury, z których wyrastają współczesne eksperymenty i opowieści wizualne.