„Piękno, dobro… fake?” Michała Jackowskiego w Centrum Spotkania Kultur w Lublinie

W dzisiejszym świecie metamodernizmu, w którym dominuje pojęcie dystopii czy transhumanizmu Michał Jackowski pyta o wartości. Przesuwa jednak akcent z aksjologicznych dylematów dzieła sztuki na wartości, które kształtują nasze człowieczeństwo. Choć brzmi to dość patetycznie ma to przecież związek z najbardziej fundamentalną zasadą naszego istnienia. Człowiek realizujący swoje człowieczeństwo, czyli humanitas nosi w sobie możność, czyli dynamis. A to warunkuje proces stawania się i zmiany. Jest to, jak pisał Władysław Stróżewski, „budowanie człowieka w człowieku”. I tu pojawia się kolejne słowo: paideia. Ma związek z nauczaniem, ale Michałowi Jackowskiemu nie chodzi o moralizatorstwo, nie stawia się na pozycji mędrca. Wierzy, że człowiek może kształtować sam siebie. Jest nauczycielem samego siebie. Człowiek to byt, który stoi wobec wartości i musi sam je rozpoznać, ale musi mieć przewodnika czy też współczesnego Sokratesa zadającego pytania. Michał Jackowski w sztuce widzi wielki potencjał. To dzieło, przed którym stajemy, ma zapraszać do dialogu. Nie jest to zatem dialog z artystą, ale z rzeźbą. To ona prowokuje do pytań. Pobudza do refleksji choćby wyczuwalną przewrotnością, która przełamuje nasze kody kulturowe. Harmonijne proporcje rzeźb Jackowskiego odsyłają nas do formy klasycznej, światło złota do duchowości średniowiecza, ale tytuły zaprzeczają Platońskiemu myśleniu o sztuce. Piękno uchwycone w idealnych proporcjach, w szlachetności materiału staje się jedynie ułudą. Jakby artysta chciał powiedzieć, że we współczesnym świecie piękno nie zawsze równa się dobro. Cielesność nie zawsze połączona jest z cnotą. A nasze myśli nie zawsze podążają ku przekraczającej człowieczeństwo idei. W rzeźbach Michała Jackowskiego dostrzegamy cytaty ze sztuki mistrzów, przede wszystkim Michała Anioła. Potrzebne są artyście do wzmocnienia przekazu. Transformuje je na język współczesny. Wykorzystuje kinetykę, animację, środki popkulturowe. Przełamuje porządek silnym uderzeniem, ekspresją formy.

Szkice z serii „Slave of Pleasure”, widok wystawy „Piękno, dobro…fake? Współczesna kalokagatia – rzeźba Michała Jackowskiego”, fot. CSK Lublin: Ewa Zielonka-Gawrylak

Widok wystawy „Piękno, dobro…fake? Współczesna kalokagatia – rzeźba Michała Jackowskiego”, fot. CSK Lublin: Ewa Zielonka-Gawrylak

Widok wystawy „Piękno, dobro…fake? Współczesna kalokagatia – rzeźba Michała Jackowskiego”, fot. CSK Lublin: Ewa Zielonka-Gawrylak

„Why She II”, widok wystawy „Piękno, dobro…fake? Współczesna kalokagatia – rzeźba Michała Jackowskiego”, fot. CSK Lublin: Ewa Zielonka-Gawrylak

„DROP”, widok wystawy, „Piękno, dobro…fake? Współczesna kalokagatia – rzeźba Michała Jackowskiego”, fot. CSK Lublin: Ewa Zielonka-Gawrylak

„Social Mirror”, widok wystawy „Piękno, dobro…fake? Współczesna kalokagatia – rzeźba Michała Jackowskiego”, fot. CSK Lublin: Ewa Zielonka-Gawrylak

Wystawa Piękno, dobro… fake? – rzeźba Michała Jackowskiego wpisana jest w wyjątkową architekturę gmachu Centrum Spotkań Kultur. Chropowatość i surowość murów kontrastuje ze szlachetnością materiału, z którego zrobione są rzeźby. W tej przestrzeni odbywamy pewnego rodzaju wędrówkę, która ma wymiar nie tylko fizyczny. Wybieramy ścieżki. Dokonujemy wyborów. Prowokują nas rzeźby. Zestawione są we wzajemnym dialogu, a także w dialogu z przestrzenią. Wystawa ma charakter instalacji, której niekiedy stajemy się częścią, co pozwala na pełniejszy, bardzo osobisty jej odbiór. Czasami czujemy się w niej wyzwoleni, czasami skrępowani czy wręcz uwięzieni. Mapujemy zatem nasze życie.

Dorota Seweryn-Puchalska