Odyseja Nowohucka w „Pałacu Dożów”: podróż do wnętrza…

Budynki S i Z powstałe w latach 1952–1955 według projektów Janusza Ballenstedta oraz Janusza i Marty Ingardenów przez dekady symbolizowały władzę przemysłowego kolosa. Monumentalne elewacje z arkadami i masywnymi kolumnami, wewnętrzne galerie i klatki schodowe, a także sala plenarna z żyrandolem ważącym kilkaset kilogramów miały olśniewać rozmachem i dyscypliną socjalistycznej wizji. Dziś, zarządzane przez Nowe Centrum Administracyjne, otwierają się na działania społeczne i artystyczne. Sala teatralno-kinowa z otwartym sufitem czy plenarna z monumentalnym żyrandolem na kilkanaście dni staną się przestrzenią sztuki współczesnej.

Nowe Centrum Administracyjne, fot. Kamil Krajewski

Wielogłosowe narracje

Do udziału zaproszono 22 twórczynie i twórców. Patrycja Orzechowska sięga po archiwum fotograficzne dokumentujące wykopaliska w Nowej Hucie. Yan Tomaszewski pokazuje film „GERMS – DNA Nowej Huty”, inspirowany badaniami archeologicznymi i zdjęciami Henryka Makarewicza. Milosh Łuczyński powraca z projektem „Pamięć miasta”, w którym mieszkańcy opowiadają osobiste historie.

Na mapie Odysei pojawią się także m.in. prace Piotra Bujaka, Dawida Kowalika, marii Lemperk, Krzysztofa Maniaka, Rafała Mazura, Tomáša Moravca, Anny Nacher, Aleki Polis, Simone Rueß, duetu cyber_nymphs (Justyna Górowska i Ewelina Jarosz), kolektywu Muzeum w podziemiu (Mo Tomaszewska i Łukasz Wójcicki) oraz grupy OWL (Natalia Kopytko, Marcin Sipior, Dominik Stanisławski i Bartek Węgrzyn).

„Podróż do wnętrza…”

Taki tytuł nosi jeden z rozdziałów tegorocznej Odysei – symbolicznie opisujący drogę Nowej Huty: od socjalistycznego projektu, przez czas degradacji, po współczesne odradzanie się dzielnicy jako miejsca atrakcyjnego do życia i twórczości. „Podróż do wnętrza” to także gest artystyczny – wejście w przestrzenie na co dzień niedostępne, sięgnięcie w głąb pamięci i tożsamości, a także próba spojrzenia w przyszłość tej części miasta.

Nowe Centrum Administracyjne, fot. Kamil Krajewski

Nowe Centrum Administracyjne, fot. Kamil Krajewski

Nowe Centrum Administracyjne, fot. Kamil Krajewski

Pierwsza edycja Odysei odbyła się w 2024 roku w ramach 20-lecia Teatru Łaźnia Nowa. Miała formę artystycznej podróży przez zapomniane miejsca Nowej Huty – m.in. dawną restaurację „Jubilatka” czy tereny poprzemysłowe. W ciągu kilkunastu dni odbyło się blisko 40 wydarzeń – warsztatów, performansów, koncertów i projekcji – w które włączyli się zarówno artyści, jak i mieszkańcy. Wspólnota doświadczenia i intensywne spotkania stworzyły wówczas mapę emocjonalną dzielnicy, pokazując, że sztuka może stać się narzędziem budowania tożsamości. Nowa odsłona przenosi ideę do „Pałacu Dożów” – przestrzeni, która sama w sobie jest nośnikiem pamięci i politycznego dziedzictwa.

Wernisaż i oprowadzania

Wernisaż działań artystycznych odbędzie się 26 września o godz. 18.00. Oprowadzania performatywne zaplanowano na 27–28 września oraz 4, 5, 11 i 12 października. Koordynatorem merytorycznym festiwalu jest Łukasz Trzciński.

Odyseja Nowohucka to nie tylko wystawa, ale także wehikuł pamięci i wyobraźni. W czasach, gdy Nowa Huta redefiniuje swoją tożsamość, festiwal proponuje podróż do wnętrza miasta, historii i samych siebie.