15.06.2018

„La fabrique des images” Romana Cieślewicza w Musée des Arts Décoratifs

Roman Cieślewicz, Ilustracja dla „Elle”, 21.04.1975, nr 1528
„La fabrique des images” Romana Cieślewicza w Musée des Arts Décoratifs
Roman Cieślewicz, Ilustracja dla „Elle”, 21.04.1975, nr 1528

Od 3 maja do 23 września 2018 roku Musée des Arts Décoratifs oddaje hołd Romanowi Cieślewiczowi (1930-1996). Cieślewicz był jednym z kluczowych artystów łączonych z polską szkołą plakatu, po czym podbił świat projektowania graficznego po przeprowadzce do Francji i stał się jednym z najważniejszych projektantów drugiej połowy XX wieku. Jego eklektyczny dorobek mieści w sobie różnorodne wcielenia grafiki, od plakatów, przez reklamy, po fotomontaże, projekty publikacji i ilustracje. Jego prace wynikają z dokładnego przyglądania się światu, są jego odbiciem i świadectwem, ukazują niezwykłość politycznie zaangażowanego artysty. Dla Cieślewicza rolą projektanta graficznego było konfrontowanie się ze współczesnymi wydarzeniami. Ponad 700 eksponatów, prezentowanych w chronologicznym i tematycznym porządku, ilustruje niezwykły, obszerny dorobek jednego z największych projektantów graficznych, którego wpływ na dyscyplinę widoczny jest do dziś.

Roman Cieślewicz przyszedł na świat we Lwowie, edukację zdobywał w Krakowie, gdzie w 1955 ukończył Akademię Sztuk Pięknych. Stał się jedną z wiodących postaci wśród przedstawicieli polskiej szkoły plakatu, w latach 50. przywrócił temu medium blask, a jego sława i wpływy szybko wyszły poza granice Polski. Skomplikowana sytuacja polityczna i jego ambicje, by swoje talenty zaprezentować wśród „neonów Zachodu” sprawiły, że zdecydował się na wyjazd z Polski.

Roman Cieślewicz, „Droits de l’homme et du citoyen. The rights of man and the citizen”, 1989
Roman Cieślewicz, „Amadeus”, Théâtre Marigny, 1981
Roman Cieślewicz, „Mona Lisa, Opus”, 1968
Roman Cieslewicz, „Amis ! Protégez !”, 1993

Do Paryża przybył w 1963 roku. Na zaproszenie Petera Knappa zaczął pracować dla magazynu „Elle”, gdzie wkrótce objął posadę dyrektora artystycznego. W 1967 współtworzył nowy magazyn „Opus International” projektując jego szatę graficzną. Pracował także dla „Vogue’a”, wydawnictwa 10/18 orazJacquesa-Louis Delpala. Był pierwszym dyrektorem artystycznym agencji MAFIA.

Choć szybko porzucił estetykę i techniki, jakie stosował w Polsce na rzecz fotomontażu, pozostawał wierny idei plakatu i projektowania jako narzędzia do intelektualnego i estetycznego edukowania publiczności, „oczyszczania oka”.

Równolegle do komercyjnych zleceń, kontynuował swoją „pracownianą” praktykę, na którą składały się głównie serie kolaży i fotomontaży, tworząc „kolaże repetytywne” i „kolaże centralne”, z których wyrastały takie serie jak Zmiana klimatu Brak wieści to dobre wieści. Jako członek założonej w 1960 roku przez Arrabala, Topora, Jodorowskiego i Oliviera O. Oliviera Grupy Panicznej, Cieślewicz stworzył także w 1976 roku jej organ prasowy – „Kamikaze”.

Pierwsza duża retrospektywa Romana Cieślewicza we Francji odbyła się w 1972 roku w Musée des Arts Décoratifs. W 1993 roku odbyła się przekrojowa retrospektywa w Centre Georges Pompidou, a następnie wystawa w Musée de Grenoblew roku 2001. Choć jego prace trafiały już do największych muzeów, wystawa w Musée des Arts Décoratifsanalizuje proces twórczy Cieślewicza w innowacyjny sposób i po raz pierwszy prezentuje dokumenty z archiwów artysty. Zabiera nas w chronologiczną podróż przez jego karierę i skupia się na bliskich mu tematach, jak oko, ręka, koło, Che Guevara czy Mona Liza, odsłaniając zasady funkcjonowania jego „fabryki obrazów”. Jego prace rezonują z ikonograficznymi archiwami artysty, na co dzień przechowywanymi w Institut Mémoires de l’édition contemporaine, z których część prezentowana jest publicznie po raz pierwszy.

Roman Cieślewicz, „La fabrique des images”, widok wystawy
Roman Cieślewicz, „La fabrique des images”, widok wystawy
Roman Cieślewicz, „La fabrique des images”, widok wystawy
Roman Cieślewicz, „La fabrique des images”, widok wystawy
Roman Cieślewicz, „La fabrique des images”, widok wystawy
Roman Cieślewicz, „La fabrique des images”, widok wystawy
Roman Cieślewicz, „La fabrique des images”, widok wystawy
Roman Cieślewicz, „La fabrique des images”, widok wystawy

Podążając od sali do sali, zanurzamy się w bogatym świecie graficznych kreacji Cieślewicza, plakatów, reklam, okładek magazynów, wideo, a także jego zrekonstruowanej pracowni, zyskując wgląd w intymny i pełen pasji proces tworzenia obrazów.

Cieślewicz codziennie czytał gazety, z których wycinane elementy klasyfikował w ponad 350 pudełkach poświęconych ogromnej ilości tematów. Jego archiwum było surowym materiałem, z którego korzystał przy pracy i które odzwierciedlało jego osobowość. Ujawniają się w nim jego zainteresowania, wpływy (dadaizm, radziecka awangarda, Bruno Schultz) i przyjaźnie (Topor, Arrabal, Depardon). Odzwierciedla się w nim także jego wizja epoki – używając obrazów rodem z mediów i reklam, wizerunków celebrytów i artystycznych ikon epoki komentował bieżące wydarzenia i krytycznie przyglądał się światu, odsłaniając prawdę o nim.

NEWSLETTER

Co piątek w Twojej skrzynce!


Stopka

ArtystaRoman Cieślewicz
WystawaLa fabrique des images
MiejsceMusée des Arts Décoratifs, Paryż
Czas trwania3.05–23.09.2018
FotografieLuc Boegly
Strona internetowamadparis.fr
Indeks

Zobacz też