15.11.2018

„Kaduk” Magdy Franczak w Fundacji Archeologii Fotografii

Z kolekcji negatywów z Żydowskiego Instytutu Historycznego
„Kaduk” Magdy Franczak w Fundacji Archeologii Fotografii
Z kolekcji negatywów z Żydowskiego Instytutu Historycznego

Fundacja Archeologia Fotografii zaprasza na kolejną odsłonę projektu Żywe Archiwa, w ramach którego współcześni artyści pracują z historycznymi zbiorami fotograficznymi, nadając im swoje interpretacje.

Nowa wystawa jest z wielu przyczyn inna niż wcześniejsze – zaproszona przez Fundację do współpracy artystka – Magda Franczak, podjęła się reinterpretacji zbioru anonimowych portretów będących własnością Żydowskiego Instytutu Historycznego. Niemal 500 szklanych negatywów pochodzących z lat 30. XX wieku zostało opracowanych przez FAF we współpracy z ŻIH i udostępnionych na Wirtualnym Muzeum Fotografii .

O tym niezwykłym zbiorze niewiele wiadomo – nie znane są nazwiska osób portretowanych ani autor/ autorka zdjęć. Negatywy, przyniesione do ŻIH wiele lat temu, zapewne znalazły się tam nieprzypadkowo – osoba przekazująca negatywy musiała wiedzieć, że instytucja ta zajmuje się opieką nad Archiwum Emanuela Ringelbluma oraz innymi świadectwami żydowskiego życia z czasów przed 1939 roku i po Zagładzie. Miejsce pochodzenia zbioru zdeterminowało więc jego interpretację, założono, że przynajmniej znaczna część z portretowanych miała żydowskie pochodzenie. Zapewne większość sfotografowanych w latach 30. osób nie przeżyła kolejnej dekady.

Osią wystawy są więc anonimowe portrety, których historia została zbudowana z okruchów – nie tylko informacji, które próbowano odczytać ze szczegółów zdjęć, ale też fragmentów szklanych negatywów, które na etapie konserwacji starano się połączyć.

Z kolekcji negatywów z Żydowskiego Instytutu Historycznego
Z kolekcji negatywów z Żydowskiego Instytutu Historycznego
Z kolekcji negatywów z Żydowskiego Instytutu Historycznego
Z kolekcji negatywów z Żydowskiego Instytutu Historycznego

Na ten wyjątkowy zbiór swoje interpretacje naniosła fotografka, rzeźbiarka, twórczyni pracowni nomadycznej i książek artystycznych. Wystawę osadziła wokół rzeźby Broken Column, powstałej w 2017 roku podczas wystawy w Jerozolimie. Franczak zbudowała wtedy kolumnę z ceramicznych naczyń, przyniesionych do galerii przez przypadkowe, w większości nieznane jej osoby. Po zamknięciu ekspozycji poszczególne części kolumny zostały spakowane – okręcone w gazetę i folię, otrzymały swoje numery, jak archeologiczne odkrycia. Potem, od września 2017 do maja 2018, dzięki uprzejmości wielu osób, pojedynczo, podwójnie, w walizkach, bagażu podręcznym, rzeźba w kawałkach przyleciała z Izraela do Polski. Zawieruszyły się zaledwie 3 elementy.

Obok niezwykłej kolumny, która wbrew swojemu pierwotnemu znaczeniu, niczego nie podpiera, na wystawie zobaczyć będzie można też między innymi serię ręcznie robionych kolaży.

Kaduk – według słownika języka polskiego to majątek pozostawiony po zmarłych bezpotomnie. Po tych, po których nie zostają bliscy, spadkobiercy. W tym sensie zbiór negatywów jest właśnie kadukiem. Franczak nie zawłaszcza go jednak, nie przejmuje „prawem kaduka”. Nie wchodzi też w rolę opiekunki – tę pełni instytucja – ŻIH. Buduje jednak dalszą część historii tego archiwum , nadaje mu kształt, wskazuje na obecną w nim pustkę i wypełnia ją teraźniejszością. Podkreśla, że w obu zbiorach – ceramicznych talerzach, miskach i filiżankach, i szklanych kliszach najważniejsi są ludzie. Sama mówi: „Będzie to wystawa o pustce, przemieszczaniu się i spotkaniu. W ten symboliczny sposób, żyjący ludzie przywieźli sportretowanym naczynia, osadzając ich w materialnym świecie, sytuując ich wokół niewidzialnego stołu w kamienicy przy ul. Chłodnej 20”.

Magda Franczak, z serii „Kaduk”, porcelana, 2018 oraz negatywy z kolekcji Żydowskiego Instytutu Historycznego
[z lewej strony] Magda Franczak, „Boken Column”, z serii „Kaduk”, fotografia, 2018_ [z prawej strony] z kolekcji negatywów z Żydowskiego Instytutu Historycznego, Magda Franczak, z serii „Kaduk”, 2018
Z kolekcji negatywów z Żydowskiego Instytutu Historycznego, Magda Franczak, z serii „Kaduk”, 2018
Magda Franczak, kolaż, z serii „Kaduk”, 2018
Magda Franczak, kolaż, z serii „Kaduk”, 2018
Magda Franczak, kolaże, z serii „Kaduk”, 2018
Magda Franczak, [z lewej strony] „Broken Column”, 2017_2018, [z prawej strony] kolaże, 2018, z serii „Kaduk”
Z kolekcji negatywów z Żydowskiego Instytutu Historycznego, Magda Franczak, z serii „Kaduk”, 2018
Z kolekcji negatywów z Żydowskiego Instytutu Historycznego, Magda Franczak, z serii „Kaduk”, 2018
Magda Franczak, „Posłaniec 2”, z serii „Kaduk”, fotografie, 2018

W czasie trwania wystawy Kaduk w siedzibie Żydowskiego Instytutu Historycznego, ul. Tłomackie ⅗ w Warszawie, można zobaczyć prezentację odbitek z anonimowego zbioru negatywów szklanych, które stanowiły punkt wyjścia dla prezentacji w FAF.

NEWSLETTER

Co piątek w Twojej skrzynce!


Stopka

ArtystaMagda Franczak
WystawaKaduk
MiejsceFundacja Archeologii Fotografii, Warszawa
Czas trwania27.10-2.12.2018
Strona internetowafaf.org.pl
Indeks

Zobacz też