04.05.2022

„JAKO W NIEBIE TAK I NA ZIEMI” Karoliny Bielawskiej w BWA Olsztyn

widok wystawy „JAKO W NIEBIE TAK I NA ZIEMI”; fot. Jakub Zdanowicz
„JAKO W NIEBIE TAK I NA ZIEMI” Karoliny Bielawskiej w BWA Olsztyn
widok wystawy „JAKO W NIEBIE TAK I NA ZIEMI”; fot. Jakub Zdanowicz

Odwołanie się dziś do wczesnowożytnej wiedzy alchemicznej może wydawać się wyborem stojącym w sprzeczności do współczesnej nam, wszechobecnej pochwały racjonalizmu. Alchemia to protoplastka nowoczesnych dyscyplin badawczych: intelektualna pramateria, z której wyłoniły się nauki ścisłe, humanistyka i sztuka (co być może ciekawe, alchemią żywo zainteresowany był zasłużony uczony Izaak Newton). W pracach Karoliny Bielawskiej drogi nauki i sztuki spotykają się ponownie, a tym samym wskazują na znaczniejsze niżbyśmy chcieli, skomplikowanie relacji między racjonalnością i emocjonalnością. W XXI wieku coraz trudniej odróżnić prawdę od fałszu, niedopowiedzenie od nadużycia a zmianę perspektywy od przekłamania.

Figury przewijające się przez obrazy Bielawskiej na pierwszy rzut oka przypominają rzuty geometrycznych brył. Wypukłości odpowiadają eliptycznym orbitom, zwielokrotnione wzniesienia – amplitudom fal lub samoreplikującym się fraktalom. Mimo to, punkt wyjścia Bielawskiej jest zupełnie inny – artystka, referując swoją metodę, mówi raczej o emocjach lub stanach ducha, nie kładzie nacisku na kalkulację wywodzącą się z sekwencji liczb i kombinacji proporcji. Ślad tego procesu noszą tytuły, odwołujące się do ludzkich przeżyć, złożenia słów generujące (nie)zamierzone skojarzenia.

Patrząc na wzór matematyczny, każdy z nas zobaczy ten sam refleks pewnej idei. Jednak wobec dzieł sztuki interpretacje widzów przestają być zgodne. Stają się unikatowe, warunkowane jednostkowymi przeszłościami i przyszłościami, przekonaniem i predyspozycją. Każdy z elementów składających się na wystawę przedstawia innego rodzaju napięcie między tłem a figurą, ilustruje – czasami gwałtowne i bezlitosne – starcie między pustką a znakiem. Niepowtarzalny charakter prac podkreśla i potęguje wykorzystany przez artystkę materiał: ciemne fragmenty zostały odmalowane farbą na bazie chropawej masy bitumicznej, błękitne – lekkim gwaszem. Wobec tak skomplikowanej gry barw, faktur i kształtów, niejako mimowolnie przypiszemy poszczególnym realizacjom intencje, temperament, historię, a każde z odczytań będzie indywidualną projekcją.

widok wystawy „JAKO W NIEBIE TAK I NA ZIEMI”; fot. Jakub Zdanowicz
widok wystawy „JAKO W NIEBIE TAK I NA ZIEMI”; fot. Jakub Zdanowicz
widok wystawy „JAKO W NIEBIE TAK I NA ZIEMI”; fot. Jakub Zdanowicz
Karolina Bielawska, „Aż do kości I”, 2022, fot. dzięki uprzejmości artystki
Karolina Bielawska, „Portret”, 2022, fot. dzięki uprzejmości artystki
Karolina Bielawska, „Aż do kości III”, 2022, fot. dzięki uprzejmości artystki
widok wystawy „JAKO W NIEBIE TAK I NA ZIEMI”; fot. Jakub Zdanowicz
widok wystawy „JAKO W NIEBIE TAK I NA ZIEMI”; fot. Jakub Zdanowicz
widok wystawy „JAKO W NIEBIE TAK I NA ZIEMI”; fot. Jakub Zdanowicz

W centrum zainteresowań Bielawskiej są relacje – elementów do całości, fragmentów do pełni. Wystawa-sytuacja przygotowana przez artystkę to szczególny test Rorschacha, który da nam szanse na zobaczenie siebie w kontekście Innych i Obcych. Tytuł wystawy celowo odwołuje się do relacji mikro- i makrokosmosu. W ujęciu proponowanym przez alchemików ten pierwszy oznaczać ma jednostkę, drugi natomiast wskazuje wspólnotę lub wszechświat. Hermes Trismegistos – bóstwo powstałe z połączenia cech greckiego boga Hermesa i egipskiego Thota – symbolizuje jedność mistyki, nauki i sztuki. To jemu przypisuje się maksymę: „To, co jest na ziemi, zgadza się z tym, co na niebie, a to, co w niebie, zgadza się z tym, co w ziemi”. Fraza ta sugeruje, że wszystko, co dzieje się na jednej płaszczyźnie rzeczywistości, wydarza się również w pozostałych jej wymiarach, a zrozumienie zjawiska w mikroskali prowadzi do przeniknięcia jego istoty w skali makro.

Pojęcie zasady kierującej szczegółem jest konieczne do zgłębienia tajemnicy ogółu – ta myśl przenika układ prac zaproponowany dla głównej sali BWA. Samostanowiące, pojedyncze prace artystka ułożyła w konfiguracje, opierające się na większym przestrzennym porządku – architekturze budynku, modułowych profilach, metalowych konstrukcjach. Nieortodoksyjna aranżacja, unaoczniająca wydawałoby się niemożliwe subwersje, kwestionuje jednocześnie ten strukturalny ład. W efekcie i pojedyncze prace Bielawskiej, i ich konstelacje stanowczo egzekwują swój wpływ na otoczenie.

Ewa Borysiewicz

NEWSLETTER

Co piątek w Twojej skrzynce!


Stopka

Artystka / ArtystaKarolina Bielawska
WystawaJAKO W NIEBIE TAK I NA ZIEMI
MiejsceGaleria Sztuki BWA, Olsztyn
Czas trwania8.04–15.05.2022
Kuratorka / KuratorEwa Borysiewicz
FotografieJakub Zdanowicz
Strona internetowabwa.olsztyn.pl/bwa3/index.php?site=article&id=647
Indeks

Zobacz też