„Jajko” Rafała Zajko w Galerii Arsenał w Białymstoku

Jajko to wystawa indywidualna Rafała Zajko – pochodzącego z Białegostoku, mieszkającego w Londynie artysty wizualnego, którego praktyka obejmuje ceramikę, rzeźbę, instalacje, freski, wideo, performans oraz elementy designu. Artysta zestawia swoje prace z ostatnich ośmiu lat z wybranymi dziełami z kolekcji Galerii Arsenał w Białymstoku: malarstwem ze zbioru Trzy nurty. Realizm – Metafora – Geometria, pokłosiem plenerów białowieskich oraz twórczością białostockich plastyków. Tym samym umożliwia ich twórczą reinterpretację: zbiory Arsenału, poprzez formalne, narracyjne i ikonograficzne powiązania z twórczością Zajko, układają się w nowe, spekulatywne opowieści o mitologii miejsca, obiegu form, symboli i wspomnień.

Rafał Zajko, „Jajko. Wystawa w IX aktach”, 2026, Galeria Arsenał w Białymstoku, widok wystawy, fot. Tomasz Koszewnik

Rafał Zajko, „Syzyf”, 2023, włókno szklane, ceramika, aluminium, stal niskowęglowa, śruby, mechanizm wahadłowy; Zofia Artymowska, z cyklu „Poliformy XXXVIII: Drabina Jakubowa” (kompozycja różnostronna), 1973, akryl na płótnie, realizacja muralu: Ścianodruk, fot. Tomasz Koszewnik

Rafał Zajko, „Funny Games”, 2025, woskowana płyta Medite, koła, akrylowy komponent betonowy, ceramika kamionkowa. Praca powstała na zamówienie galerii Focal Point w Southed-on-Sea przy wsparciu Henry Moore Foundation, Arts Council England, Jerwood Foundation, Rochester Square, fot. Tomasz Koszewnik

Rafał Zajko, „Katedra II (Kurnik)”, 2025, ceramika kamionkowa. Praca powstała na zamówienie galerii Focal Point w Southed-on-Sea przy wsparciu Henry Moore Foundation, Arts Council England, Jerwood Foundation, Rochester Square, fot. Tomasz Koszewnik

Rafał Zajko, „Bursztynowa komnata III (Echo)”, 2025, płyta Valchromat, terakota, elementy montażowe, kopuły akrylowe, brąz; Izabela Marcjan, „Bez tytułu. Monolog”, 1977, gobelin dwuosnowowy, fot. Tomasz Koszewnik

Rafał Zajko, „A Star Is Born”, 2025, biobeton, ceramika, PLA, dym elektromechaniczny, system sterowania fontanną świetlno-laserową, fot. Tomasz Koszewnik

Rafał Zajko, „Jajko. Wystawa w IX aktach”, 2026, Galeria Arsenał w Białymstoku, widok wystawy, fot. Tomasz Koszewnik

Rafał Zajko, „Jajko. Wystawa w IX aktach”, 2026, Galeria Arsenał w Białymstoku, widok wystawy, fot. Tomasz Koszewnik

Pokaz jest kontynuacją Spin off – pierwszej instytucjonalnej wystawy solowej artysty w Wielkiej Brytanii, która odbyła się wiosną 2025 roku w Focal Point Gallery. Obok realizacji z cyklu Spin off znajdują się na niej prace z cyklu Clocking off, reinterpretujące przestrzeń fabryczną poprzez rzeźby-maszyny łączące język przemysłu z elementami organicznymi i wspomnieniami z dzieciństwa w Polsce. Przedstawione są także ceramiczne obiekty z serii Bread and Milk, instalacja dyplomowa Amber Chamber – figura „chochoła” w wentylowanej, futurystycznej kriokomorze – oraz wybór mniejszych obiektów i fragmentów wcześniejszych cykli w nowych konfiguracjach.

Rafał Zajko, „Jajko. Wystawa w IX aktach”, 2026, Galeria Arsenał w Białymstoku, widok wystawy, fot. Tomasz Koszewnik

Rafał Zajko, „Syrena VII (Hełm)”, 2022, rama z drewna bukowego, aluminium, szkło, terakota, folia akrylowa, polimer barwiony, siatka stalowa, oświetlenie, kabel elektryczny, fot. Tomasz Koszewnik

Rafał Zajko, „Jaka praca dziś – takie nasze jutro”, 2018–2026, beton, barwiony beton, fot. Tomasz Koszewnik

Rafał Zajko, „Szpulka II (Wydech)”, 2023, ceramika, brąz, lina, fot. Tomasz Koszewnik

Tytuł wystawy nawiązuje do symboliki obecnej w twórczości artysty, ale też wprowadza grę słowną (Zajko – jajko) stanowiącą punkt wyjścia do przewrotnej autorefleksyjnej rozgrywki z własnym dorobkiem i biografią. Artysta bada jajko jako archetyp związany z cyklicznością, obiegiem materii, życiem i śmiercią. Motyw cyrkularności i ruchu obrotowego przewija się we wszystkich projektach artysty, którego inspirują m.in. obwody elektryczne, cykle agrarne, tryby pracy czy relacje między ciałem a maszyną. Jajko zatacza koło – to powrót Zajko do Białegostoku i pierwsza tak szeroka prezentacja jego twórczości w Polsce, która działa jak precyzyjnie skonstruowany mechanizm opowiadania miejsca na nowo.