„Gotycka gorączka” w BWA Wrocław

Gotycka gorączka to wystawa o fascynacji mrokiem – przeżywanej w blasku dwóch słońc. Jedno rozpala Amerykę Łacińską, drugie rozgrzeje Wrocław. W ramach Sceny Artystycznej 26. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego TAURON Nowe Horyzonty poszerzamy geografię poszukiwań gotyckiej wrażliwości. Jej tropikalne ujęcia odbiją się niczym promienie w pracach osób artystycznych z Polski, ukazując różnice, ale i pokrewieństwa. Gotycka gorączka obejmie wszystkich, wyrażając pragnienie życia na własnych warunkach.

Punktem wyjścia dla tych poszukiwań jest prezentowany na festiwalu Nowe Horyzonty program poświęcony fenomenowi latynoamerykańskiego gotyku tropikalnego i jego współczesnemu odbiorowi. Gotyk tropikalny – początkowo nurt literacki, a potem także filmowy – łączy kino gatunkowe, kontrkulturową energię i lokalny folklor z krytyką społeczną. Gotyk jako kostium kulturowy został przeszczepiony na grunt kolonialnej estetyki i postkolonialnych historii. Kierunek zapoczątkowany w latach 80. XX wieku przez kolumbijską grupę Cali, w następnych dekadach objął sąsiednie kraje, stając się jednym z najważniejszych narzędzi do odkrywania latynoskich tożsamości, dziedzictwa postkolonialnego, międzykulturowych zderzeń i połączeń.

Wiktor Stribog i Aleksandra Waliszewska, „Piwnica”, widok wystawy „Gotycka gorączka”, Studio BWA Wrocław, fot. Alicja Kielan

Maria Joranko, „SIN DESTINO (NO FATE)”, widok wystawy „Gotycka gorączka”, Studio BWA Wrocław, fot. Alicja Kielan

Theo Montoya, „Son of Sodom (Hijo de Sodoma)”, widok wystawy „Gotycka gorączka”, Studio BWA Wrocław, fot. Alicja Kielan

„Historia gotyku jest tak długa jak dzieje nowoczesności i cienie rzucane przez jaskrawy blask oświecenia – mówi Stach Szabłowski, który wraz z Joanną Stembalską i Ewą Szabłowską kuratoruje Gotycką gorączkę. – W ramach wystawy ukazujemy współczesne interpretacje tej tradycji, mutującej pod wpływem technologii, popkultury, horroru, gier wideo oraz internetu”.

Gra z grozą, ciemnością i śmiercią

Gotyk jako zjawisko ma fascynującą zdolność przekraczania granic, nie tylko geograficznych, ale także tych dzielących dyscypliny artystyczne, niskie i wysokie rejestry kultury, a także styl życia od życiowej postawy. Wystawa pozwoli poznać jego współczesny potencjał – performatywny i estetyczny, odkryć wrażliwość, której bliska jest teatralizacja rzeczywistości: kostium, maska, scenografia i rytuał.

Na wystawie wśród prac podejmujących ten temat zobaczyć będzie można m.in. Ultrafiolet (Teoria Wenus) Marii Joranko – instalację przedstawiającą wkomponowane w gitary elektryczne potworne anielskie postaci, która ożyje podczas performansu dźwiękowego w trakcie wernisażu. Theo Montoya w swoim krótkometrażowym dokumencie Syn Sodomy ukaże natomiast potencjał współczesnego gotyku tropikalnego w ujęciu queerowym, w którym rozpalone słońce Medellín nie przynosi ocalenia, lecz oświetla mrok, przemoc i egzystencjalny lęk młodego pokolenia. Zdjęcia Maurycego Gomulickiego z cyklu Zombie Catharsis to z kolei gorączkowy zapis masowych ulicznych rytuałów odbywających się w przestrzeni Mexico City, stanowiący celebrację ulicznej mody i mrocznego karnawału.

Maurycy Gomulicki, „Zombie Catharsis”, widok wystawy „Gotycka gorączka”, Studio BWA Wrocław, fot. Alicja Kielan

Justyna Baśnik, „Dziwidło olbrzymie”, widok wystawy „Gotycka gorączka”, Studio BWA Wrocław, fot. Alicja Kielan

Maria Joranko, „SIN DESTINO (NO FATE)”, widok wystawy „Gotycka gorączka”, Studio BWA Wrocław, fot. Alicja Kielan

Konrad Gubała, „Memento amori”, widok wystawy „Gotycka gorączka”, Studio BWA Wrocław, fot. Alicja Kielan

Justyna Baśnik, „Martwa natura z liliami”, widok wystawy „Gotycka gorączka”, Studio BWA Wrocław, fot. Alicja Kielan

Jędrzej Sierpiński, „Eris”, z cyklu „I Can Fix Her”, widok wystawy „Gotycka gorączka”, Studio BWA Wrocław, fot. Alicja Kielan

Wrażliwość gotycka często jest kojarzona z postawą i pewną przesadą, z której się wyrasta. Wystawa umożliwi również przyjrzenie się jej z innej perspektywy – dostrzeżenie, że poprzez sztukę można przeżywać wzniosłość bez popadania w śmieszność, a grę z grozą, ciemnością, a nawet ze śmiercią da się podjąć na własnych estetycznych warunkach.

Symptomy tropikalnej gorączki

W Studio BWA Wrocław zobaczyć będzie można filmy wideo, animacje, obrazy, fotografie oraz instalacje przygotowane przez osoby artystyczne pochodzące z Ameryki Łacińskiej i Polski. „Choć Amerykę Łacińską i Europę Środkową dzieli duża geograficzna odległość, łączy je postkatolicka wyobraźnia i status niegdysiejszych peryferii” – mówią osoby kuratorskie. Selekcja prac ukaże różnorodność i rozpiętość zjawiska, jakim jest tropikalny gotyk: rozciągający się od prowadzonej w gotyckim kostiumie poważnej refleksji nad sprawami ostatecznymi po zabawę konwencją i cosplay. Scenografię wystawy, niczym kadry w horrorze, stworzył Kościół Nihilistów, czerpiąc z klasycznych dzieł kina ekspresjonistycznego, a także sięgając po egzotyczne kwiaty i krwawiące róże, które plenią się w imaginarium gotyku tropikalnego.

Od lewej: Mrozia11, „Melancholia Gonna Pass Right in Front of Us and It’s Gonna Be the Most Beautiful Sight Ever”, Mrozia11, „Looney Tunes (Tritone)”, widok wystawy „Gotycka gorączka”, Studio BWA Wrocław, fot. Alicja Kielan

Mrozia11, „Harmless”, widok wystawy „Gotycka gorączka”, Studio BWA Wrocław, fot. Alicja Kielan

Paweł Baśnik, „Feliformis”, widok wystawy „Gotycka gorączka”, Studio BWA Wrocław, fot. Alicja Kielan

Paweł Baśnik, „Transi”, widok wystawy „Gotycka gorączka”, Studio BWA Wrocław, fot. Alicja Kielan

Bujność, zmysłowość i cielesność gotyku tropikalnego spotka się w ramach wystawy z wyobraźnią środkowoeuropejską, mglistą, wstrząsaną zimnymi dreszczami i skłonną do duchowych spekulacji. Temperatury gotyckich fantazji mogą być różne, a jednak wierzymy, że są symptomem tej samej gorączki.