26.05.2014

„Długość cugli wyznacza średnicę areny” w Galerii Sztuki Współczesnej w Opolu

„Długość cugli wyznacza średnicę areny” w Galerii Sztuki Współczesnej w Opolu
"Długość cugli wyznacza średnicę areny" performance podczas wernisażu Arti Grabowskiego, Galeria Sztuki Współczesnej w Opolu

„Długość cugli wyznacza średnicę areny”, performance podczas wernisażu Artiego Grabowskiego, Galeria Sztuki Współczesnej w Opolu

Tytuł projektu odnosi się do leżącej u podstaw performance chęci przekraczania granic oraz zadawania pytań o granice. Carol Simpson Stern i Bruce Henderson w swojej książce Performance: Texts and Contexts zwracając uwagę na „pewne rysy wspólne” niezwykle różnorodnego zjawiska, jakie stanowi performance wymieniają: a) nieprawomyślną, prowokacyjną, niekonwencjonalną, często napastliwą postawę interwencjonistyczną albo widowiskową, b) sprzeciw wobec kulturowego utowarowienia sztuki, c) zainteresowanie teoriami gry, w tym parodią, żartem, łamaniem zasad i niefrasobliwym lub wojowniczym naruszaniem pozorów.

Jerzy Kosałka, performance GO-GO, taniec na rurze kuratorek, 2008, Galeria Zero, Berlin

Jerzy Kosałka, performance GO-GO, taniec na rurze kuratorek, 2008, Galeria Zero, Berlin

Cechy wyraźnie transgresywne. Chyba żadne inne medium nie jest tak skłonne do naciągania granic możliwego do zrealizowania na polu sztuki, budowania niebezpiecznie bliskich (i nie zawsze przyjaznych) relacji z publicznością, prowokowania sytuacji granicznych, groźnych, ekstremalnych lub też błahych i absurdalnych. Z pewnością żadne inne medium nie jest tak narażone na sytuacje nieprzewidziane, także na porażkę.

Elżbieta Jabłońska, "Czy twój umysł jest pełen dobroci", 2005

Elżbieta Jabłońska, „Czy twój umysł jest pełen dobroci?”, 2005

Performance Wolodymyra Topiya

Performance Wolodymyra Topiya

Jednak oprócz tych cech wyraźnie transgresywnych autorzy wymieniają również: d) wielość środków wyrazu, wykorzystanie nie tylko ciał performerów, ale również medialnych obrazów, projekcji, obrazowania wizualnego, filmu, poezji, materiału autobiograficznego, tańca, architektury i muzyki, e) zainteresowanie zasadami kolażu, asamblażu i symultaniczności, f) wykorzystywanie niezwykłych zestawień, dziwnych, pozornie niepowiązanych obrazów, g) otwartość formy.

Monika Weiss,"Horos 2", 2008, performance oraz film

Monika Weiss,”Horos 2″, 2008, performance oraz film

Są to jakości świadczące równie wyraźnie o swego rodzaju chęci lekceważącego zacierania granic, skłonności do kombinowania performance z dowolnym medium lub dyscypliną sztuki, łącznie z efektem (ubocznym?) performance w postaci (znów materialnego) obiektu, instalacji, obrazu, rzeźby czy fotografii. I w końcu możliwości zacierania granic – często utopijnego – sztuki i życia artysty a także sztuki i życia odbiorcy.

Jerzy Bereś, Happening Przepowiednia II,  Galeria Krzysztofory, Kraków, 1968, fot. Eustachy Kossakowski

Jerzy Bereś, Happening „Przepowiednia II”, Galeria Krzysztofory, Kraków, 1968, fot. Eustachy Kossakowski

Jest jeszcze jeden aspekt performance, do którego odnosi się wystawa i poszczególne akcje. Vito Acconci w ankiecie na łamach „Artforum” stwierdził, że performance przeniósł uwagę z „uprawiania sztuki” na „doświadczanie sztuki”. To stwierdzenie z pozoru paradoksalne zwraca jednak uwagę na silnie odczuwalną w działalności wielu performerów granicę komunikatywności – napięcia między potrzebą komunikowania a jego niemożliwością lub ograniczeniami możliwego przekazu, pewnym hermetycznym zamknięciem. U jego progu stoi jednostka, gdy zamierza mówić o doświadczeniach granicznych i najbardziej osobistych:

Anna-Maria Karczmarska, Pojedynek, 2008

Anna-Maria Karczmarska, Pojedynek, 2008

Przedmiotem intersubiektywnej wymiany w porządku języka może być tylko coś, co znaczy, co da się opanować za pomocą uniwersalnego kodu, a zatem opisać – jak rzecz. O tyle więc, o ile zakładając komunikację wspólnotę tworzyć możemy wyłącznie jako byty językowe, nieuchronnym kosztem naszego uczestnictwa we wspólnocie okazuje się degradacja do poziomu rzeczy, czyli odarcie z dumnie podnoszonego przywileju gatunkowej swoistości. (…) jako uczestnik wspólnoty człowiek alienuje właśnie swoją wyjątkowość, gdyż językowa komunikacja, bez której nie ma wspólnoty, standaryzuje jego doświadczenie, poddając je jednolitym normom pojęciowego, uniwersalnego kodu (…) Rewindykacja wyjątkowości człowieka zakładać więc winna transgresję sfery intersubiektywnej komunikacji, a wraz z nią – samej ludzkiej wspólnoty.

Performance, w niektórych przejawach, wydaje się być próbą takiej transgresji, próbą przekraczania ogólnie „przyswajalnego” i ustanawianie odmiennej, przemożnie narażonej na niepowodzenie, komunikacji.

Otwarcie wystawy "Długość cugli wyznacza średnicę areny", od lewej: Krzysztof M. Bednarski, Łukasz Kropiowski, Arti Grabowski

Otwarcie wystawy „Długość cugli wyznacza średnicę areny”, od lewej: Krzysztof M. Bednarski, Łukasz Kropiowski, Arti Grabowski

Łukasz Prus-Niewiadomski, "Autorelacja", 2011

Łukasz Prus-Niewiadomski, „Autorelacja”, 2011

Krzysztof M.Bednarski

Krzysztof M.Bednarski

performance Artiego Grabowskiego podczas wernisażu

performance Artiego Grabowskiego podczas wernisażu

NEWSLETTER

Co piątek w Twojej skrzynce!


Stopka

ArtystaKrzysztof M. Bednarski, Jerzy Bereś, Izabela Chamczyk, Arti Grabowski, INIRE, Elżbieta Jabłońska, Anna-Maria Karczmarska, Anna Konik, Jerzy Kosałka, Adam Niklewicz, Ewa Partum, Łukasz Prus-Niewiadomski, Konrad Smoleński, Wolodymyr Topiy, Monika Weiss
WystawaDługość cugli wyznacza średnicę areny
Czas trwania9.05-22.06.2014
KuratorŁukasz Kropiowski
Fotografiedzięki uprzejmości Galerii Sztuki Współczesnej w Opolu
Strona internetowawww.galeriaopole.pl
Indeks

Zobacz też