01.01.2019

„Czekając na kolejne nadejście” w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski

„Czekając na kolejne nadejście”, widok wystawy, fot. Bartosz Górka
„Czekając na kolejne nadejście” w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski
„Czekając na kolejne nadejście”, widok wystawy, fot. Bartosz Górka

Planeta z zamarzniętych ludzkich ciał spotyka się z fragmentem pejzażu małej wsi, cmentarze wytyczają wyobrażone mapy pamięci, wnętrze duszy sąsiaduje z politycznym podziemiem, a enklawy imigrantów z ostojami tożsamości. To nurt nieustannych transformacji, a podróż z nim oznacza przemierzanie wielorakich heterotopii. Wystawy w Wilnie i Warszawie ukazują dwie możliwe drogi przejścia przez nie. Projekt Czekając na kolejne nadejście zadaje pytanie o sposoby odnajdowania miejsca w zmieniającym się  świecie i możliwości przygotowania się na to, co nadchodzi.Pytanie zadawane jest z pozycji krajów znajdujących się poza centrum globalnego porządku.

Punktem wyjścia jest stulecie odzyskania niepodległości, które Litwa i Polska świętują w tym samym roku  2018. Oba kraje związane są wielowiekowymi związkami, historią sojuszów i konfliktów, które można przedstawić w postaci formalnych i nieformalnych narracji politycznych, kulturalnych i etnograficznych. Z tego powodu motywem przewodnim całego projektu stało się pojęcie heterotopii (czyli miejsca odmiennego, za pomocą którego Michel Foucault opisywał sytuacje wymykające się zasadom porządkującym codzienne życie).Heterotopiami  są zarówno poszczególne prace artystów, jak i same wystawy. Przez ostatnich sto lat kultury obu krajów rozwijały się według odmiennych trajektorii, ale ekspozycje nie odzwierciedlają tej odrębności. Projekt Czekając na kolejne nadejście stwarza raczej możliwość zawieszenia różnic między oboma krajami i stworzenia nowych przestrzeni, w których sztuka próbuje nakreślić krajobrazy wspólne dla obu stron.

W projekcie bierze udział 30 artystów/artystek i kolektywów artystycznych, a każdą odsłonę tworzy 20 z nich. Wystawy w Wilnie i Warszawie są odrębnymi koncepcyjnie konfiguracjami. Pierwsza z nich przyjmuje kształt konstelacji, na którą składają się heterotopijne światy i historie budzące uczucie zawieszenia, w drugiej powstaje opowieść o wyczekiwaniu.

Cezary Poniatowski, „Spokój”, instalacja, fot. Andrej Vasilenko
„Czekając na kolejne nadejście”, widok wystawy, fot. Bartosz Górka
„Czekając na kolejne nadejście”, widok wystawy, fot. Bartosz Górka
Donatas Janskaukas, „Dzień”, wideo, 2006, fot. Andrej Vasilenko
„Czekając na kolejne nadejście”, widok wystawy, fot. Bartosz Górka
Darius Žiūra, „Zdjęcia próbne”, trzyczęściowa instalacja multimedialna, 2018, fot. Andrej Vasilenko
Kristionas Naglis Zakaras, „Portrety amsterdamskie: osoby poszukiwane przez policję”, publikacja, 2013; „Portrety wileńskie: osoby poszukiwane przez policję”, publikacja, 2018; „Portrety warszawskie: osoby poszukiwane przez policję”, publikacja, 2018, fot. Andrej Vasilenko
Studio Spongé, „Przyziemny”, instalacja wideo, 2018, widok wystawy w Wilnie, fot. Andrej Vasilenko
Ewa Axelrad, „Dziel i rządź”, instalacja site-specific, 2018, widok wystawy w Wilnie, fot. Ewa Axelrad
Małgorzata Goliszewska, „Bliźniaczki”, dokumentacja audio i wideo performansu, 2014, fot. Andrej Vasilenko
Jokūbas Čižikas, Robertas Narkus, „Wyścig”, wideo, 2018, fot. Andrej Vasilenko
Stroboskop, „Noc otwarcia wystawy”, instalacja, olej na płótnie, wydruk, 2018, widok wystawy w Wilnie, fot. Andrej Vasilenko

Mimo że pomysł wspólnego litewskopolskiego projektu narodził się w kontekście obchodów stulecia konkretnych wydarzeń historycznych,nie ma on zamiaru tworzyć kolejnej narracji o przeszłości. Raczej stawia pytanie o możliwą przyszłość, wyłaniającą się z praktyk artystycznych czy,szerzej, procesów kulturowych. Tytułowe czekanie podkreśla sytuację,w której artyści rezygnują z tworzenia wizji przyszłości czy zmiany teraźniejszości, w zamian próbują tworzyć dla siebie odmienne przestrzenie i środowiska. Nie proponując  utopii, skupiają się na konkretnych heterotopiach fizycznych, wirtualnych czy wyimaginowanych. Używają do tego wielorakich środków  zwykle samplując, remiksując i kompostując materiał pochodzący ze świata sztuki, kultury popularnej, życia codziennego czy mitologii narodowej.Z kolei tytułowe nadejście sugeruje  spojrzenie ku przyszłości i otwarcie na wszelkie możliwe scenariusze. Tytuł wystawy oprócz odniesienia do konkretnych postaw artystów biorących w niej udział, odnosi się do ogólnej kondycji obu krajów w obliczu dramatycznie zmieniającego się porządku geopolitycznego.

NEWSLETTER

Co piątek w Twojej skrzynce!


Stopka

ArtystaEwa Axelrad, Wojciech Bąkowski, Jokūbas Čižikas, Rafał Dominik, Małgorzata Goliszewska, Styrmir Örn Guðmundsson and the Medical Faculty, Duonis Donatas Jankauskas, Edka Jarząb, Agnieszka Kalinowska, Mateusz Kula, Lina Lapelytė, Dainius Liškevičius, Robertas Narkus, Nomadic State (Karolina Mełnicka i Stach Szumski), Dominika Olszowy, Cezary Poniatowski, Artūras Raila, Ieva Rojūtė, Viktorija Rybakova, Emilija Škarnulytė, Studio Spongé (Kipras Dubauskas, Eglė Razumaitė, Vytautas Juozėnas), Stroboskop (Norbert Delman i Kathryn Zazenski), Julijonas Urbonas,Vilnius Energy (Žygimantas Kudirka, Adas Gecevičius, Asta Ostrovskaja), Kristijonas Naglis Zakaras, Bartosz Zaskórski, Darius Žiūra
WystawaCzekając na kolejne nadejście
MiejsceCentrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski
Czas trwania25.10.2018–27.01.2019
KuratorŪla Tornau (Šiuolaikinio meno centras w Wilnie); Anna Czaban i Jarosław Lubiak (Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski)
Strona internetowau-jazdowski.pl
Indeks

Zobacz też