13-19 października
Elbląg
Cisza jest głosów zbieraniem to wystawa Kseni Gryckiewicz, która otworzy się w Galerii EL 16 października (czwartek). Na kuratorowanej przez Karolinę Połom wystawie obserwacje artystki, doświadczenia własne oraz praca z chórem Spievy, do którego przynależy od 2023 roku, pojawią się na obrazach olejnych oraz kalkach. W twórczości Gryckiewicz widać intymną analizę procesu walki o głos, drogę pomiędzy pasywnym słuchaniem, a aktywnym wytwarzaniem dźwięków.
Kraków
17 października (piątek) w Galerii Szaber odbędzie się natomiast wernisaż wystawy Poltergeist, gdzie śmierć nie jest oderwana od życia. Stanowi jego naturalną kontynuację, pewnego rodzaju symbiozę. Zgromadzone na potrzeby projektu osoby artystyczne snują wizję przesuniętych granic i możliwych nowych alternatyw.
Również tego dnia otworzy się w Galerii Olympia wystawa Alicji Żebrowskiej, Krajobraz z wilgą – której tytuł artystka zapożycza z twórczości Marka Grechuty. Zgromadzone na wystawie prace pochodzą z lat 1979-1984. Część z nich pochodzi z kolekcji Artura Zakrzewskiego. Całość dopełnia rzeźba Faun, chociaż powstała w czasie studiów, jest niezwykle dojrzałym studium witalności. Twórczość Alicji Żebrowskiej była w przeszłości interpretowana w kontekście sztuki krytycznej. Sama artystka podkreśla, że takie podejście stanowi zafałszowanie jej intencji – istotą jej twórczości jest bowiem uniwersalizm, duchowe doświadczenie oraz wgląd w kosmiczny porządek.
18 października (sobota) otwiera się w Muzeum Fotografii wystawa Monochrom. Wszystkie kolory tęczy, kuratorowana przez Wojciecha Nowickiego. To przewodnik po świecie historycznej fotografii, w którym kolor staje się punktem wyjścia do odkrywania różnorodnych efektów, jakie przy pomocy coraz to nowych technik osiągali fotografowie. Wśród prezentowanych prac znalazły się zdjęcia pionierów i klasyków polskiej fotografii: Karola Beyera, Jana Bułhaka, Ignacego Kriegera i Witolda Romera, a także twórców awangardowych, którzy zrewolucjonizowali podejście do fotografii: Zbigniewa Dłubaka, Karola Hillera, Jerzego Lewczyńskiego, Fortunaty Obrąpalskiej i Marka Piaseckiego. Obok nich można zobaczyć też całkiem współczesną fotografię Anety Grzeszykowskiej.
Surrealistka Claude Cahun podjęła w swojej w swojej twórczości prawie wszystkie tematy, którymi obecnie interesuje się współczesna sztuka: niebinarność i orientacja seksualna, efemeryczne działania artystyczne, feminizm i aktywizm polityczny. Dlatego też w wystawie Claude Cahun. Formy oporu w Domu Norymberskim kuratorki Renata Kopyto i Iwona Demko pokazują jej twórczość z perspektywy współczesnych osób artystycznych – Eleny Louise Bastert Feuerhake, Aleksandry Młynarczyk-Gemzy, Joanny Krawczyk, Sarah Pucill, Liliany Zeic oraz Ølega&Kaśki. Wystawa otworzy się 19 października (niedziela).
Lublin
Na wystawie The Bloom of transqueer Val Ziółko za pomocą fotografii portretowej oddaje głos mieszkańcom Lublina, którzy na co dzień doświadczają dyskryminacji i wykluczenia. Odwołując się do estetyki dawnych mistrzów malarstwa, Ziółko tworzy współczesne portrety pełne szlachetności, światła i empatii. Wystawa otwiera się 17 października (piątek) w Galerii Labirynt.
Łódź
17 października w Muzeum Sztuki otworzy się nowa odsłona wystawy stałej, zatytułowana Sposoby widzenia. Wystawa koncentruje się na fenomenie widzenia – zarówno jako biologicznej funkcji, jak i kulturowego oraz politycznego aktu. Podzielona na kilkanaście tematycznych rozdziałów, prezentuje sztukę jako narzędzie poznania, zadawania pytań o to, jak i dlaczego patrzymy. Wśród poruszanych tematów znajdują się: relacja między wzrokiem a pamięcią, społeczne konteksty patrzenia, percepcja jako forma wiedzy i narzędzie oporu, a także pytania o tożsamość, cielesność i zmysłowe doświadczanie rzeczywistości.Wystawę przygotował zespół kuratorski w składzie Jakub Gawkowski, Daniel Muzyczuk, Paweł Polit, Katarzyna Różniak-Szabelska i Franciszek Smoręda, a na ekspozycji znajdą się prace m.in. Katarzyny Kobro, Marii Jaremy, Franciszki i Stefana Themersonów, Zofii Rydet, Aliny Szapocznikow, R.H. Quaytman, Katji Novitskovej, Franka Bowlinga czy Zbigniewa Libery.
Tego samego dnia otworzy się również najnowsza wystawa Patrycji Cichosz, Pluszowe piekło w Galerii AOKZ. Artystka zaprezentuje w większości nowe prace, z cyklu o tym samym tytule. Wystawa dotyczy symptomów faszyzacji oraz przeistaczania się Polski w mglisty (i fałszywy) ideał konserwatywnej ziemi obiecanej – czy, jak ujął to Jakub Majmurek „białej Wakandy”. Problemem jest jednak koszt tego fałszywego poczucia bezpieczeństwa.
Poznań
Wytwory zmęczonej wyobraźni to wystawa Krzysztof Mętla i Augustyna Malika, która otworzy się w Galerii Pani Domu 17 października (piątek). To pokaz, w którym zestawione zostaną prace nieco zapomnianego już Malika ze współczesnymi pracami Mętela; jak Alicja Kubicka pisze w tekście do wystawy, „co do obrazów Malika, to dziś już chyba nikt nie wie, czym są – ale dzięki Krzysztofowi powstała ciekawa wystawa przypominająca nam o tym, że być może niekoniecznie o to chodzi, żeby wiedzieć – oraz że widzieć i wiedzieć to dwie różne sprawy”.
Także od 17 października (piątek) w MOLSKI Gallery będzie można zobaczyć najnowszą wystawę Moniki Misztal Z zamkniętymi oczami. Jak pisze o wystawie jej kurator, Stach Szabłowski, „żaden z tych obrazów nie został wymyślony. Wszystkie są prawdziwe. Artystka widziała je na własne, zamknięte oczy i namalowała z pamięci, w procesie konfrontacji ze swoimi przeżyciami, emocjami, wspomnieniami i nadziejami”.
Warszawa
16 października (czwartek) w galerii Marszałkowska 18 otworzy się indywidualna wystawa Pawła Lubińskiego, Sploty myśli. Pokazane zostaną prace z ostatnich kilku lat, dotykające ulotności, ale stanowiące też swoistą grę wizualną z organicznym światem, zbudowanym niemal z żywej tkanki gromadzącej się pod powłoką płótna. Kuratoruje Karina Dudzińska.
Od 17 października (piątek) w Zachęcie będzie można zobaczyć O czym wspólnie marzymy? Globalne związki – porzucone przyjaźnie, pokaz kuratorowany przez Tarasa Gembika, Joannę Kordjak i Antoninę Stebur. Zespół kuratorski przez półtora roku badał dokumenty i ślady dawnych ekspozycji organizowanych przez Centralne Biuro Wystaw Artystycznych, które w czasach PRL miało swoją siedzibę w gmachu Zachęty. Celem było ponowne odczytanie tego okresu w całej jego złożoności. Ekspozycja jest także próbą refleksji nad rolą samej instytucji, aby zobaczyć, w jaki sposób sztuka buduje globalne relacje i jak historia legendarnej instytucji staje się punktem wyjścia do rozmowy o wspólnej przyszłości. Wystawa skupia się na artystycznych relacjach Polski z krajami tak zwanych globalnych większości – m.in. Ameryką Łacińską, Indiami, Wietnamem czy Palestyną. Kluczowe jest tu pojęcie „internacjonalistycznej przyjaźni” i jej infrastruktura. Wśród artystów i artystek znajdą się prace m.in. Oliwii Bosomtwe, Oksany Briukhovetskiej, Marysi Lewandowskiej, Janka Simona i Alicji Rogalskiej, a także projekt Marty Romankiv i Weroniki Zalewskiej wraz z Alaksandrem Belaruskim, Takundą Charltonem Dzikitim, Eshwetem Dube, Syedem Talhą i Mubashirem Hussainem.
W tym samym dniu w Pałacu Czapskich, budynku Rektoratu warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, otworzy się kuratorowana przez Jolantę Golę wystawa Figura-Przestrzeń-Proces. Ekspozycja zaprezentuje kolekcję rzeźby ze zbiorów Muzeum ASP, skupiając się na przemianach zachodzących w myśleniu o granicach rzeźby w kręgu twórców związanych z warszawską uczelnią. Trzy obszary: figura – przestrzeń – proces mają służyć ich wskazaniu i opisaniu. Na wystawie będzie można zobaczyć zarówno klasyczne figuralne przedstawienia z lat 30. XX w., jak i konceptualne projekty z pracowni Oskara Hansena, czy prace skierowane na kontakt z odbiorcą, jak dwie centralne instalacje ekspozycji: „Kompozycja Manipulacyjna” Grzegorza Kowalskiego i „Cóś” duetu KwieKulik.
Wrocław
Już od 17 października odbędzie się trzecia edycja Wrocław Off Gallery Week. W tym roku w trzydniowym wydarzeniu wezmą udział galerie i inicjatywy niezależne: Bazar Bizarre, BREDNIE, CHWILÓWKA, Dawna Drukarnia PAN, ERZAC, Galeria Kanał, Galeria Magiel, Galeria Nicponiej, Galeria pod Żabicą, Galeria u Kosałki, GUA Collective, Kościół Nihilistów, Łzy Kobry, Muzeum w podziemiu, NOWY ZŁOTY, Pałacyk Powstańców Śląskich, Pracownia Hutmen, Pracownia Miłoszycka, Pracownia Siostrzana, Serwis Galeria – Pracownia oraz STYRTA.
Również w piątek otworzy się wystawa zbiorowa Spadek w Studio BWA Wrocław. Jak o wystawie pisze jej kuratorka, Ania Batko „To ironiczna gra z przyzwyczajeniami publiczności i konwencjami mieszczańskiej sztuki i wystawa stworzona ze zużytych szmat, fragmentów mebli, przemielonych na szarą masę gazetek z dyskontów i odpadów metalowych, których nie zebrali złomiarze”. We wrocławskiej galerii zobaczymy prace Andrei Anghel, Przemka Branasa, Rafała Bujnowskiego, Pawła Marcinka, Aleksandry Nenko, Dominiki Olszowy i Mikołaja Sobotki.
