17.07.2018

„Pozdrowienia ze Stolicy” w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie

Hubert Gromny, „Tonantzin/Oshun/966/+++”. Opracowanie tekstu: HOMAR, aranżacja dźwiękowa: Michał Materowski, opracowanie graficzne: 2i5D (Aleksandra Korzelska i Łukasz Podgórni)
„Pozdrowienia ze Stolicy” w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie
Hubert Gromny, „Tonantzin/Oshun/966/+++”. Opracowanie tekstu: HOMAR, aranżacja dźwiękowa: Michał Materowski, opracowanie graficzne: 2i5D (Aleksandra Korzelska i Łukasz Podgórni)

Kiedy przyjechaliśmy do Gniezna latem ubiegłego roku, zetknęliśmy się z dwiema formami reprodukowania i celebrowania historycznej pamięci. Z jednej strony plenerowe widowisko, z polem namiotowym pod katedrą zaludnionym tłumami rekonstruktorów, których rytm życia reguluje historyczny kalendarz. Jednego tygodnia wrzucają na siebie znoszone szaty i ciżmy poddanych Mieszka, by za tydzień spakować je do bagażnika, gnać na drugi koniec kraju i przywdziać kolczugi i wikińskie hełmy. Z drugiej strony, Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie, a w nim wsparta badaniami mediewistów i odkryciami współczesnej archeologii opowieść snuta za pomocą drewnianych narzędzi, srebrnych romańskich skarbów, zaśniedziałych denarów, gotyckich poliptyków oraz uzupełniających je filmów. Dwa sposoby opowiadania o tym, jak było, w wersji pop i wersji wspartej autorytetem nauki i muzealnictwa.

W ten wczesnopiastowski kocioł wpadła grupa zaproszonych do projektu artystów, która przez kolejne miesiące trawiła gnieźnieńskie doświadczenia. Celem nie było jednak wyprodukowanie kolejnej wystawy o „polskości” – skąpanej w bieli i czerwieni. Powstała za to wielowątkowa opowieść wybiegająca w przeszłość i przyszłość, a po drodze często zbaczająca na mało uczęszczane ścieżki. Zamiast opowiadać o tym, co było, artystów częściej interesuje pytanie: „co by było, gdyby?”.

Karolina Mełnicka, „Maypole”, 2018, detal
Stach Szumski, „Bagażniki Słowian”, 2018
Piotr Marzec, „Ankieta: Król Polski” (detal), 2018
Paweł Susid, „Bez tytułu”, 2016
Arman Galstyan, „Jakim królem Polski jesteś?”, 2018
Szymon Kaniewski, „1960”, 2018
Bolesław Chromry, od lewej: „Projekt pomnika człowieka z Gniezna, którego nikt nie zna”; „Projekt pomnika człowieka z Krakowa, który zawsze po pijanemu krzyczy, żeby stolicę do Krakowa”; „Projekt pomnika człowieka z Krakowa, który wyjechał do Warszawy, aby spełnić swoje marzenia, ale pracuje w SubWayu, bo nikt inny go nie chce”; „Widok na wystawę, która się nie odbędzie”, 2018
Maksymilian Biel, „Orzeł czy kura”, 2018
Karolina Mełnicka, „Maypole”, 2018, detal
Julia Golachowska, „Mechanizm monumentalny”, 2018
Piotr Marzec, „Ankieta: Król Polski”, 2018
Mateusz Kowalczyk, „Kocham cię, Polsko”, 2018
Katka Blajchert, „Wszyscy jesteśmy Polakami”, 2018
Łukasz Radziszewski, „Zegar Króla Polski”, 2018; współpraca: Maciej Miśnik

To także pytanie o to, co może zmieścić się w ramach muzeum zajmującego się tak specyficznym i wąskim tematem, jak wczesnośredniowieczna historia Polski. To konkretne muzeum jest jednak niezwykłe już na poziomie swojej architektury i wpisanej w nią idei. Modernistyczny gmach połączony w jedno ciało z budynkiem szkoły– efekt modernizacyjnych dążeń PZPR, prowadzącego w okolicach tysięcznej rocznicy chrztu Polski „wyścig zbrojeń” z władzami kościelnymi o to, kto lepiej symbolicznie ją skapitalizuje–zachęca do nieszablonowego przyglądania się prezentowanej we wnętrzu historii.

A historia opowiadana na wystawie mocno odbiega od podręcznikowej sztampy. Jej bohaterami są między innymi poddani piastowskich książąt, dalecy potomkowie bliskowschodnich osadników, których chichot losu wygnał z powrotem na ziemie pradziadów, tym razem w roli niewolników, dzięki którym budowano feudalny kapitał. Całą narrację przenika surrealna otoczka, w której akademickie badania przenikają się z celowymi konfabulacjami, okultystycznymi akcentami i wizualną psychodelią. Z punkt widzenia historyka lub muzealnika jest to zapewne opowieść bardzo dziwna. Co nie znaczy, że mniej prawdziwa.

NEWSLETTER

Co piątek w Twojej skrzynce!


Stopka

ArtystaMax Biel, Katka Blajchert, Bolesław Chromry, Arman Galstyan, Julia Golachowska, Hubert Gromny, Szymon Kaniewski, Mateusz Kowalczyk, Piotr Marzec, Karolina Mełnicka, Łukasz Radziszewski, Paweł Susid
WystawaPozdrowienia ze Stolicy
MiejsceMuzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie
Czas trwania9.06_6.07.2018
KuratorPiotr Policht
FotografieWaldemar Stube
Strona internetowamuzeumgniezno.pl
Indeks

Zobacz też